Məhrrəm ayı

Məhrrəm ayı (49)

Ustad Qiraəti İmam Hüseynin (ə) qiyamına işarə edən zaman, namaza verdiyi əhəmiyyət barəsində danışmış və demişdir: “İmam Hüseyni (ə) zikr edənlər, onun namazı əvvəl vaxtda qılmağına aid məktub yazmışdılar ki, onun mətni ilə tanış olaq:

 “Bismilləhir-Rahmənir-Rəhim!

Bu məktub, İmam Hüseyn (ə) zikr edənləri tərəfindəndir. Quran böyük surəsinin (“Bəqərə”) əvvəlində buyurur: “O kəslər ki, qeybə (Allah, vəhy, mələklər və məad kimi hissiyyatın dərk edə bilmədiyi şeylərə) inanır, namaz qılır(haqqın müqabilində boyun əyir) və ruzi olaraq verdiyimiz şeylərdən (Allah yolunda) xərcləyirlər”. (“Bəqərə” 3).

Həmçinin kiçik surəsində (“Kövsər”) namazdan söz açır: “Odur ki, (şükranlıq üçün) Rəbbinə itaət et və namaz qıl”. (“Kövsər” 2).

İmam Hüseyn (ə) Kərbəlada namazını iqamə edirdi.

 

Qurani-Kərim Həzrət Peyğəmbərə (s) müharibə cəbhəsində namazı öyrədir: “(Təhlükə zamanı) aralarında olub onlar üçün (xof) namaz(ını camaat namazı şəklində) qıldığın zaman, onlardan bir dəstə (sənin namazının birinci rükətində) səninlə birgə qalxsınlar (və namaz qılsınlar) və əlbəttə öz silahlarını da götürsünlər. Elə ki, səcdəyə getdilər (və namazın ikinci rükətini camaat namazı deyil, tək qılınan namaz niyyəti ilə tamamladılar, gedib) sizin arxanızda (düşmənin qarşısında) dursunlar və namazını qılmamış digər bir dəstə gəlsin və öz namazlarını sənin (ikinci rükətin)lə birgə qılsınlar. Əlbəttə gərək ehtiyatlı olsunlar və silahlarını götürsünlər. Çünki kafirlər istəyirlər ki, siz öz silahlarınızı və mallarınızı yaddan çıxarasınız, beləliklə də onlar qəfildən sizə hücum etsinlər. Əgər yağışdan əziyyət çəksəniz, yaxud xəstə olsanız, silahlarınızı yerə qoyaraq ehtiyat halında olmağınız sizin üçün günah deyildir. Həqiqətən Allah kafirlər üçün alçaldıcı bir əzab hazırlamışdır”. (“Nisa” 102).

İmam Hüseyn (ə) də müharibə meydanında namazı iqamə etdi.

 

Quran namazı qeybdən olan enerji mənbəyi adlandırır və möminlərə buyurur: “Ey iman gətirənlər, səbir və namazdan kömək diləyin ki, həqiqətən Allah səbir edənlərlədir”. (“Bəqərə” 153).

İmam Hüseyn (ə) o qədər çətinliyə baxmayaraq, namazdan kömək dilədi.

 

Quran namazı əvvəl vaxtda qılmağı tövsiyə edir: “Namazı (gündəlik vacib namazların dördünü – zöhr, əsr, məğrib və işa namazlarını və onların iyirmi iki rəkət nafilələrini) günəşin (hər bir kəsin öz məntəqəsinə uyğun olaraq günortanın tam yarısından) batmağa doğru meyl etməsinin əvvəlindən gecənin tam qaranlığına (gecə yarısına) qədər qıl və həmçinin sübh namazını (və onun nafiləsini də qıl). Həqiqətən sübh namazı (gecə və gündüz mələkləri tərəfindən yazılmaq üçün) müşahidə olunur”. (“İsra” 78).

İmam Hüseyn (ə) də Aşura gününün zöhrü namazını əvvəl vaxtda iqamə etdi.

 

Həzrət Məsih (ə) nəfəsi olana qədər namaz qılmağa vəzifələndirilmişdi. “Və məni harada olsam bərəkətli bir vücud edib və nə qədər ki sağam mənə namaz (qılmağ)ı və zəkatı (verməyi) tapşırıb”. (“Məryəm” 31).

İmam Hüseyn (ə) də son nəfəsinə qədər namazla oldu.

 

Quran namazdan qafil olmayanları tərənnüm edərək, buyurur: “Heç bir ticarət və alış-verişin Allahı yad etməkdən, namaz qılmaqdan və zəkat verməkdən yayındırmadığı kişilər. Onlar ürəklərin və gözlərin pərişan və fərqli olacağı gündən qorxurlar”. (“Nur” 37).

İmam Hüseyn (ə) haqqında demək olar ki, həyatına aşkar təhlükə belə, onu namazdan qafil etmədi.

 

İmam (ə) xeyməsində namaz qıla bildiyi halda, cəmiyyət qarşısında dayanır və nizə, oxların əhatəsində namazını qılır. Söylədiyi hər kəlmənin qarşılığında ona tərəf bir ox və bir nizə atılırdı.

Həqiqətən namaz nədir ki, Tasua günü İmama (ə) hücum edilmək əmri verilən zaman namazına görə müharibəni bir gün təxirə salmışdı? Həzrət (ə) buyurmuşdu: “Mən namazı çox sevirəm”.

 

İmam (ə) razı idi ki, mübarək bədəni parça-parça olsun, ancaq namazı ortada kəsilməsin. İmamın (ə) kəsilmiş başı nizədə Quran oxuyurdu. Yəni, başı bədənindən ayrılsa da, qəlbi Qurandan ayrıla bilmirdi.

 

Aşura günü iqamə olunan o böyük namazı yaddan çıxartmayın və namazlarınızı o cür ixlasla qılın””. (Tebyan)

 

O kəslər ki, insanlıq ardıncadırlar, gərək insanlığın təcəllisini Kərbəla hadisəsində axtarsınlar. Tarix boyu bir çoxları bu hadisəni zəiflətməyə cəhd etmişdilər. Ancaq bu hadisə öz təsirini itirməmişdir. Günü-gündən daha da artmaqdadır.

Bu inqilaba təsir qoyan amillər – iradə və İlahi təqdir idi. Allah bu hadisənin vasitəsilə dünya azadilərinə insanlığın, məhəbbətin, səbir və müqavimətin, izzət və şərəfin nümunələrini nümayiş etdirməyə çalışmışdır.

Allah günəşin qarşısını alan maneələri aradan qaldırdı və Öz nurunu qalib etdi. İmam Hüseyn (ə) Allah nurundan idi və Allahın nuru qalıcı oldu.

İmam Hüseynin (ə) ixlas və bəsirəti Aşura qiyamının ikinci amili olmuşdur. Bu iki amil sayəsində Kərbəla hadisəsi qalıcı və cavidan oldu. Bəsirət odur ki, hədəfini itirməyəsən və Kərbəla hadisəsi buna bariz nümunədir. Əslində Aşura hadisəsi bəsirət və ixlasın təcəllisi idi. (Tebyan)

Aşura qiyamının qalıcı olmasına səbəb olan üçüncü amil isə bu qiyamın nicat verən olması idi. İmamın (ə) hədəfi – ümmətini zalımın əlindən xilas edib, ona nicat vermək olmuşdur. Hər kim nicat gəmisinə minər, xoşbəxt olar.

Ustad Cavadi Amuli buyurur: “İmam Hüseyn (ə) öz qiyamının Musa Kəlimullahın (ə) qiyamı kimi bir qiyam olduğunu sübut etmək üçün addım-addım Həzrət Musa (ə) haqqında olan ayələri qiraət edərdi. Bu yolla İmam (ə) özünü Musanın (ə) və başqa İlahi peyğəmbərlərin (ə) varisi kimi tanıdardı. İnsanlara başa salardı ki, mən Musa Kəliməm. Yezid (lən) isə Fironun yerində əyləşmişdir. Münafiqlər də Fironun tərəfdaşlarıdır”. (Tebyan)

 

Bir çox mənbələrdə oxuyuruq ki, İmam Hüseyn (ə) Mədinə şəhərindən hərəkət edən zaman bu ayəni tilavət etmişdi: “(Musa) qorxu və vəhşət içərisində, (hansısa bir hadisənin baş verməsini)gözləyən halda şəhərdən çıxdı, dedi: «Ey Rəbbim, mənə zalımların qövmündən nicat ver»”. (“Qəsəs” 21).

 

O zaman ki, Məkkəyə çatır, bu ayəni tilavət edir: “O, Mədyən (şəhərinə) tərəf üz tutan zaman dedi: «Ümidvaram (ola bilsin ki,) Rəbbim məni düzgün yola (Mədyən şəhərinin yoluna)yönəltsin»”. (“Qəsəs” 22).

 

Bu iki ayə Həzrət Musanın (ə) başına gələnlərdən danışır. O yerə qədər ki, Fironun zülmü Musanın (ə) Misiri tərk etməsinə səbəb olmuşdu. Mədyənə daha çox amanda olmaq ümidi ilə köçmüşdü. Yəni, İmamın (ə) Mədinədən xaric olması və Məkkəyə daxil olmasının niyyəti aydın olur. İmam Hüseyn (ə) də Musa (ə) kimi zalımların zülm və əziyyətindən amanda deyildi. İlahi risalətə malik olduğu üçün çarəsiz öz diyarını tərk edir və başqa bir yerə köçmək istəyir.

 

İmam Hüseyn (ə) Aşura xütbəsində kufəliləri gördükləri iş haqqında düşünməyə dəvət etmişdi. O, buyurmuşdu: “Ey Şəbəş ibni Rəbə, Qeys ibni Əşəs, Zeyd ibni Haris! Məgər siz mənim üçün məktub yazmamışdınız ki, Kufəyə gəlməyimi çox istəyirsiniz?”. Dedilər: “Yox, biz belə məktub yazmamışıq”. İmam (ə) buyurdu: “Sübhənallah! Allaha and olsun ki, siz belə etmisiniz. Əgər Kufəyə gəlməyim sizin üçün bu qədər xoşagəlməzdirsə, başqa bir yerə getməyə hazıram”. Qeys deyir: “Əmin oğlanlarının hökmünə boyun əymirsən? Onlar heç bir zaman səninlə pis rəftar etməzlər”. İmam (ə) bu ayəni tilavət edir: “Və əlbəttə, mən sizin məni qovmağınızdan, yaxud nalayiq sözlər deməyinizdən, yaxud daşlamağınızdan və ya öldürməyinizdən özümün və sizin Rəbbinizə pənah apardım”. (“Duxan” 20). İmam (ə) yenə Həzrət Musanın (ə) dilindən ayə oxumuşdu.

 

Bəzən də İmam (ə) Əməvilərin rəftarını azmış xristianlara və yəhudilərə bənzədirdi. Əməvi ordusu gələn zaman İmam Hüseyn (ə) öz qılıncına söykənmiş halda idi və ayağa qalxdı və buyurdu: “Sizi Allaha and verirəm! Məni tanıyırsınızmı?” Dedilər: “Bəli, sən Peyğəmbər (s) övladı və onun nəslindənsən”. İmam Hüseyn (ə) Həzrət Peyğəmbər (s), xanım Fatimə (s.ə), İmam Əli (ə) ilə olan bağlarını yada saldı və hamısı da bunu təsdiq etdi. Bu zaman İmam (ə) buyurdu: “Mənim bu böyük insanlarla əlaqəmdən agahsınız, bəs necə qanımı halal hesab edirsiniz?”. Dedilər: “Onların hamısını yaxşı hesab edirik, ancaq səndən əl çəkməyəcəyik”. İmam (ə) buyurdu: “O zaman ki, yəhudilər dedi ki, Uzeyir Allahın oğludur, Allahın qəzəbi onları tutdu. O zaman ki, xristianlar dedilər ki, İsa (ə) Allahın oğludur, Allahın qəzəbi onları tutdu. Allahın qəzəbi zərdüştlülərə o zaman çox oldu ki, Allahın yerinə atəşə pərəstiş etdilər. Allahın qəzəbi o zaman hər ümmətə şiddətli oldu ki, peyğəmbərlərini öldürdülər. İndi isə Allahın qəzəbi Peyğəmbər (s) övladını öldürmək istəyən bu insanlara şiddətli olacaq”. “Yəhudilər dedilər: «(Yəhudi millətinə zillətdən sonra həyat bəxş etmiş və Tövratı yaymış) Üzeyir - Allahın oğludur». Və xaçpərəstlər dedilər: «Məsih - Allahın oğludur». Bu onların dilləri ilə dedikləri (həqiqəti və dəlili olmayan) bir sözdür. Onlardan qabaq kafir olmuş kəslərin (Allah üçün ata, oğul, ana və arvad fərz edən qədim bütpərəstlərin)sözlərinə oxşayır. Allah öldürsün onları! Necə və hara döndərilirlər?”. (“Tövbə” 30).

 

İmam (ə) bu sözləri ilə onları azmış xristianlara və yəhudilərə bənzətdi və onları yolundan sapmış hesab etdi. Onlara xəbərdarlıq etdi ki, İlahi qəzəbə düçar olacaqlar.

 

İmam Hüseyn (ə) müsibəti ən böyük müsibət kimi tarixdə həmişə yad olunur. İmam Baqir (ə) Aşura günü İmam Hüseyndən (ə) bu sözləri eşitdiyini bildirmişdir: “Vay bu müsibətə, nə qədər də böyükdür. Nə qədər onun əzası İslamda, yer və göy əhli yanında ağır və bahadır”. (Tebyan)

 

Bəs niyə məhz İmam Hüseyn (ə) müsibəti ən böyük hesab edilir?

 

Abdullah ibni Fəzl Haşimi adlı bir nəfər bu sualı İmam Sadiqə (ə) bu şəkildə vermişdi: “Ey Peyğəmbər övladı! Necə olur ki, Aşura günü müsibət, qəm və göz yaşı tökmək günüdür, ancaq Peyğəmbərin (s) vəfat günü, xanım Fatimənin (s.ə), Əmirəl-möminin (ə), İmam Həsənin (ə) şəhadət günü belə deyildir?”.

 

Həzrət Sadiq (ə) buyurur: “İmam Hüseynin (ə) (şəhid) olduğu gün başqa günlərdən daha böyük müsibətdir. Ona görə belədir ki, Allah Təala məqamında ən əziz olan Kəsa səhabələri beş nəfər idilər. O zaman ki, Peyğəmbər (s) onların arasından getdi, Əmirəl-möminin (ə), Həzrət Fatimə (s.ə), İmam Həsən (ə) və İmam Hüseyn (ə) sağ idilər. Nə zaman insanlar onlardan birinə nəzər salırdı, Peyğəmbərlə (s) olan vəziyyətini yada salırdı. Allahın Peyğəmbərinin (s) onunla danışığını və onun haqqında dediklərini xatırlayardı. O zaman ki, onların hamısı dünyasını dəyişdi, Allah dərgahının əzizlərini görməyi əldən verdilər, onların hər birini əldən vermək onların hamısını əldən vermək sayılmazdı, məgər İmam Hüseyni (ə) əldən verməkdən başqa. Çünki, o, onların ən axırıncı nəfəri idi. Ona görə də (onun öldürüldüyü) gün - ən böyük matəm günüdür”.

 

Sonra Abdullah İmam Sadiqə (ə) başqa bir sual verir və deyir: “Ey Peyğəmbərin (s) oğlu! (Əgər Aşura böyük müsibət günüdürsə), bəs niyə Səqifə əhli Aşura gününü bərəkət hesab edirlər?”.

 

İmam (ə) ağlayır və buyurur: “O zaman ki, Hüseyn (ə) öldürüldü, Şam əhli cəəl hədislə Yezidə (lən) yaxınlaşmaq istədilər. Ona görə də ümumi maldan mükafat aldılar. Onların cəəl etdiyi mövzulardan biri də bu idi ki, Aşura mübarək bir gündür ki, insanlar həmin günü nalə çəkmək və ağlamaq yerinə şadlansınlar və xoşhal olsunlar. Allah bizimlə onlar arasında qəzavət etsin!”.

Page 1 of 10