“Əhli-beytin (ə) kəriməsi” ləqəbi İmam Sadiq (ə) tərəfindən Həzrət Məsuməyə (s.ə.) verilmişdir. Hədisə əsasən, İmam Sadiq (ə) dua ilə Həzrət Fatimənin (s.ə) qəbrini tapmağa çalışan Ayətullah Nəcəfiyə buyurmuşdur: “Sənə eşq olsun, Əhli-Beytin (ə) kəriməsi”.

Həzrət Məsumeyi-Fatimə (s.ə) İmam Sadiqin (ə) qızı Fatimədən, o, İmam Baqirin (ə) qızı Fatimədən, o da İmam Səccadın (ə) qızı Fatimədən, o da İmam Hüseynin (ə) qızı Fatimədən, o da Əmirəl-möminin (ə) qızı Zeynəbdən (ə), o da Həzrət Fatimeyi-Zəhradan (s.ə) nəql edir: “Həqiqətən o kəs ki, Ali-Muhəmməd məhəbbəti ilə ölər – şəhid ölmüş deməkdir”.

 

Həzrət Məsumənin (s.ə.) ləqəbi

Hədisə əsasən, Həzrət Məsumənin (s.ə.) ilk ləqəbini qardaşı İmam Rza (ə) qoymuşdur. O, bacısına qarşı olan məhəbbətinə görə ona belə ləqəb qoymuşdur. Bu İmam (ə) buyurur: “Hər kim Məsuməni Qumda ziyarət edər, elə bir kəs kimi olar ki, məni ziyarət etmişdir”.

 

Ziyarətinin fəziləti

O Həzrətin (s.ə.) ziyarətinin fəziləti haqda çox söz deyilmişdir. Belə ki, İmam Rza (ə) Qum şəhərinin görkəmli alimlərindən birinə buyurmuşdur: “Ey Səyid (ibni Səyid) bizdən sizin yanınızdan qəbir var”. Səyid ibni Səyid deyir: “Siz Musa ibni Cəfərin (ə) qızı Fatimənin qəbrini deyirsiniz?” Buyurur: “Bəli, hər kim onu ziyarət edər və onun haqq olduğuna agah olarsa - behiştlikdir”.

İmam Sadiqdən (ə) nəql edilir: “Hər kim onu ziyarət edər, behişt ona vacib olar”. Başqa bir yerdə deyilir: “Onu ziyarət etmək behiştə bərabərdir”.

İmam Cavaddan (ə) nəql edilir: “Hər kəs Qumda bibimin qəbrini ziyarət edər, behiştə gedər”.

 

Həzrət Məsumənin (s.ə.) məsur ziyarəti

Həzrət Məsumənin (s.ə.) xüsusiyyətlərindən biri də budur ki, hərəmin girişində Məsumlar (s.ə.) tərəfindən ziyarətnamə yazılmışdır. O, tək xanımdır ki, xanım Zəhradan (s.ə) sonra məsur ziyarəti vardır. Aminə binti Vəhəbin, Fatimə binti Əsədin, Xədicə binti Xuveylədin, Fatimə ummu Bəninin, Zeynəbi-Kübranın (s.ə.), Həkimə Xatunun, Nərgiz Xatunun ali məqamlarına heç kimin şübhəsi yoxdur. Ancaq onların hərəmində Məsumlar (ə) tərəfindən məsur ziyarət yazılmamışdır. Bu da Həzrət Məsumənin (s.ə.) məqamına bir daha işarə edir.

 

Əhli-Beytin (ə) kəriməsi Həzrət Məsumə (s.ə.)

Həzrət Məsumə (ə) fiqhin dəyərli alimləri tərəfindən Kərimə ləqəbi ilə yad edilir. Əhli-Beytin (ə) xanımları içərisində bu gözəl ad ancaq o Həzrətə (s.ə.) aiddir. Mərhum Ayətullah Mərəşi Nəcəfinin yuxusuna əsasən, bu ləqəbi Həzrət Məsuməyə İmam Sadiq (ə) qoymuşdur. Bu yuxuda İmam Sadiq (ə) dua ilə Həzrət Fatimənin (s.ə) qəbrini tapmağa çalışan Ayətullah Nəcəfiyə buyurmuşdur: “Sənə eşq olsun, Əhli-Beytin (ə) kəriməsi”.

 

Hazırladı: Məşhədi Xanım,

“Dəyərlər”

Rəbiül-Sani ayının 8-i Şiələrin 11-ci imamı Həzrət İmam Həsən Əsgəri (ə)-ın viladətinin ildönümü günüdür.

İmam Həsən Əsgəri (ə) 232-ci hicri qəməri ilində Mədinə şəhərində dünyaya göz açdı.

Atası İmam Hadi (ə) şəhid olduqdan sonra İmam Həsən Əsgəri (ə) 22 yaşında müsəlmanların imamlığı və rəhbərliyini üzərinə götürdü ki, Allahın əmri ilə nurlu haqq və ədalət yolunda insanlara başçılıq etsin.

Bu altı illik dövrdə o həzrətin qarşısında çoxlu çətinlik və maneələr vardı. Abbasi hakimləri onun üçün çoxlu məhdudiyyətlər yaratmışdılar.

İmam Həsən Əsgərinin (ə) imamlığı dövrü vəd olunmuş övlad Həzrət Mehdinin (əc) dünyaya gəlməsinə görə çox həssas və çətin dövr idi. Çünki Abbasi hökumətinin məmurları belə övladın dünyaya gəldiyi halda onu məhv etmək üçün şəraitə nəzarət edirdilər.

İmam Həzrət Mehdi (əc) Allahın lütfü ilə dünyaya gəldi, atasının şəhid olmasından sonra gözlərdən qeybə çəkildi ki, zamanından yalnız Allahın xəbərdar olduğu gələcəkdə Allahın əmri və iradəsi ilə zühur etsin və şirk, küfr və zülmü tamamilə aradan qaldırsın.

 Bu gözəl bayram münasibəti ilə sizi təbrik edir,o həzrətin həyatı və fəaliyyətləri haqqında qısa məlumat vermək istərdikş

***********************************

Hicrətin 232-ci ilində rəbius-sani ayının 8-də İmam Həsən Əsgəri (ə) anadan olmuşdur. Atası onuncu İmam Həzrət Əliyyən-Nəqi (ə), anası isə Hüdeysə adlı təqvalı bir qadın olmuşdur. Bu qadın təqvalı və İslam baxışına malik bir qadın olmuşdur. Onun fəzilətinə gəldikdə isə bunu demək kifayət edər ki, o, İmam Həsən Əsgərinin (ə) şəhadətindən sonra o cür böhranlı bir vəziyyətdə şiələrin pənahgahına çevrilmişdi.


İmam Əsgəri (ə) Abbasi xəlifəsinin əmrilə məcburi şəkildə Samirrada Əskər adlı bir yerdə saxlanıldığı üçün Əsgəri adlandırılmışdı. O Həzrətin (ə) digər məşhur ləqəblərindən biri Nəqi, başqa birisi Zəki, künyəsi isə Əbu Məhəmməd olmuşdur. O Həzrət (ə), 22 yaşında ikən atası şəhadətə yetişmişdi. Altı il şiələrin İmamı olmuş, ümumilikdə isə iyirmi səkkiz il yaşamışdır. Hicrətin 260-cı ilində şəhid olmuş və Samirra şəhərində öz evindəcə, atasının qəbrinin yanında dəfn olunmuşdur. İmam Həsən Əsgəri (ə) həm də Zəmanə Sahibi-İmam Mehdinin (ə.f) atasıdır.


Abbasilər hökumətinin yaratdığı o cür pis və məhdud şəraitdə öz geniş elmini çətinliklə də olsa, İslam maarifini yaymaqda və düşmənlərin iradlarını rədd etməkdə istifadə edən İmam Həsən Əsgəri (ə) neçə-neçə şagirdlər yetişdirmişdi. Şeyx Tusi o Həzrətin şagirdlərinin sayının yüzdən çox olduğunu qeyd etmişdir. Onların arasında Əhməd ibn İshaq Əşəri Qummi, Əbu Haşim Davud ibn Qasim Cəfəri, Abdullah ibn Cəfər Himyəri, Əbu Əmr Osman ibn Səid Əmri, Əli ibn Cəfər və Məhəmməd ibn Həsən Səffar kimi böyük şəxsiyyətlər də olmuşdur.


Bu cür şagirdlər yetişdirməkdən əlavə, bəzi vaxtlar müsəlmanlar üçün elə çətinliklər yaranır və müsəlmanlar elə çıxılmaz vəziyyətə düşürdülər ki, onu İmam Əskəridən (ə) başqa heç kəs həll edə bilmirdi. İmam (ə) bu cür hallarda öz İmamət elmi sayəsində fövqəladə bir tədbir töküb, müşkülü həll edir və müsəlmanları çıxılmaz vəziyyətdən qurtarırdı.

Dakabrın 23-ü (Rəbiüs-sani ayının 4-ü) imamzadə Həzrət Əbdüləzim Həsəninin (ə) mövludu günüdür.

İmamzadə Əbdüləzim (ə) imam Həsənin (ə) nəvələrindən olub, nəsil-nəcabəti dörd vasitə ilə o həzrətə çatır. Atası Abdullah, anası isə Üqbə ibn Qeysin qızı Fatimədir.

O, 173-cü hicri-qəməri ilində Mədinə şəhərində yeddinci imamımız imam Kazimin (ə) imaməti dövründə dünyaya göz açmış və onuncu imamımız imam Hadinin (ə) imaməti dövründə yetmiş doqquz yaşında ikən vəfat etmişdir. Demək, imamzadə Əbdüləzim Həsəni dörd məsum imamın – imam Kazim (ə), imam Rza (ə), imam Cavad (ə) və imam Hadinin (ə) imaməti dövründə yaşamış, imam Rza (ə), imam Cavad (ə) və imam Hadidən (ə) bir çox hədislər nəql etmişdir.

Əbdüləzim (ə) imam Həsənin (ə) nəvələrindən olduğu üçün Həsəni adı ilə tanınmış və əsl-nəsəbi belədir: Əbdüləzim ibn Abdullah ibn Əli ibn Həsən ibn Zeyd ibn Həsən Müctəba (ə). (“Müntəhəl-amal”, Şüyx Abbas Qummi, 1-ci cild, səh.457.)

O, şiə alimləri və ravilərindən olmaqla yanaşı, məsum imamlar və ardıcıllarının yanında böyük məqam və ehtirama layiq görülmüş, sevimli və etimadlı şəxslərdəndir.

Məsum imamların (ə) onun barəsindəki tərifləri onun elmi və etimadlı bir şəxsiyyət olduğunu aşılayır. İmam Hadi (ə) Əbdüləzimi həqiqi dostlarından biri kimi tanıtdırır və şiələrə buyururdı ki, dini suallarınızın cavabını Əbdüləzim Həsənidən öyrənin.

Şiə mənbələrində də onun haqda çoxlu tərif gözə dəyir. Belə ki, o, abid, zahid, təqvalı, pak və etimadlı, görkəmli hədis ravisi adları ilə yad edilir. (“Ət-təzkiraətul-ətiyyə”, səh.83.) Müxtəlif rəvayətlərdə imamzadə Əbdüləzimin qəbrinin ziyarətinin böyük savabı haqda məlumat verilir.

İmamzadə Əbdüləzim Həsəni İranın Rey şəhərində dəfn olunmuşdur. Sözsüz ki, onun doğulduğu Mədinə şəhərindən Rey şəhərinə köçməsi və qərib vilayətdə yaşaması həmin dövrə hakim siyasi-ictimai vəziyyətlə əlaqədar olmuşdur. Abbasi xəlifələrinin məsum imamlarla, onların övladları və şiələri ilə amansız və qəddar rəftarları tarixin danılmaz həqiqətlərindəndir. Onların içərisində imamlar və ardıcılları ilə ən pis rəftar edən xəlifələrdən biri də Mütəvəkkil Abbasi idi. Onun xilafəti dönəmində Kərbəlada şəhidlər sərvəri imam Hüseynin (ə) məqbərəsi dəfələrlə uçurdulmuş və o həzrətin ziyarəti qadağan edilmişdir.

Tarixdə göstərilir ki, onun xilafəti zamanı seyidlər və şiələr acınacaqlı bir şəraitdə yaşamışlar. Həzrət Əbdüləzim Həsəni də Abbasi xəlifələrinin kin-küdurət və düşmənçiliyindən amanda qalmamış və qətlə məhkum edilmişdi. Belə ağır bir dönəmdə Əbdüləzim İraqın Samirra şəhərinə gedib imam Hadi (ə) ilə görüşür və dini əqidələrini o həzrətə açıqladıqda, Həzrət onu təsdiqləyərək buyurur: “Sən bizim dostlarımızdansan!” (“Biharul-ənvar”, 3-cü cild, səh.268.)

Həzrət Əbdüləzim Həsəsinin (ə) Samirrada imam Hadi (ə) ilə görüşü haqda xəlifəyə məlumat verildikdə, xəlifə onun saxlanılıb zindana atılmasını əmr edir. O da təhlükədən amanda qalmaq üçün müxtəlif şəhərlərdə gizli şəkildə yaşamağa məcbur olur və nəhayət, şəhərbəşəhər dolanaraq İranın Rey şəhərinə çatır və həmin şəhərin dini-ictimai şəraitini, müsəlmanların və məxsusən, şiələrin mühüm yaşayış mərkəzlərindən olduğunu nəzərə alaraq orada sakin olmağa qərar verir. O, tanınmaz şəkildə şəhərə daxil olub, “Sarbanan” məhəlləsinin “Səkkətül-Mövla” küçəsində şiələrdən birinin evində məskunlaşır və həmin evin zirzəmisində yaşayır. Bir müddətdən sonra şiələrdən bir neçəsi onun həmin evdə məskunlaşdığından xəbər tutduqda, gizli şəkildə ziyarətinə gedirlər. Zaman ötdükcə, onun yanına get-gəl edən şiələrin sayı artır və onun yaşadığı ev elm və təhsil mərkəzinə çevrilir; şiələr onun dini elmləri və hədislərindən bəhrələnir, şəri məsələlərini ondan öyrənir, onu məsum imamlarının yadigarı hesab edərək, məsum imamların qoxusunu ondan alırdılar. (“Ət-təzkirətul-ətiyyə”, səh.109-110.)

 

Bəzi tarixi mənbələrdə göstərilir ki, həzrət Əbüdüləzim Həsəni 250-ci hicri-qəməri ilində imam Hadinin (ə) mübarək əmri və göstərişinə əsasən, dini təbliğ və şiələrə rəhbərlik etmək məqsədilə İraqdan Reyə yollanır. (“Şenaxtnameye həzrət Əbüləzim Həsəni (ə)”, Əliəkbər Zəmaninejad, 13-cü cild, səh.188.)

Həzrət Əbdüləzim Həsəni (ə) ömrünün son günlərində, xəstəlik yatağında ikən, şiələrdən birinin sadiq yuxusu gələcək hadisələri belə tərsim edir: Bir gecə təqvalı şiələrdən biri həzrət Peyğəmbəri (ə) yuxuda görür. Peyğəmbər (s) ona buyurur: “Sabah mənim övladlarımdan biri “Səkkətül-Mövla” küçəsində dünyadan köçəcək və şiələr onu Əbdülcabbar adlı bir şəxsin bağına aparıb, alma ağacının altında dəfn edəcəklər.” Həmin şəxs sübh yuxudan ayılıb, həmin bağa yollanır. Peyğəmbərin (s) övladlarından birini dəfn etmək məqsədilə bağı sahibindən almaq və bu böyük şərəfə nail olmaq istəyir. Bağın sahibi ondan bağı almaqda məsədini soruşduqda, o, gördüyü yuxunu danışır. Bağın sahibi təəccüblənərək özünün də həmin yuxunu gördüyünü deyir və beləcə, bağın sahibi bağını vəqf edir ki, həzrət Əbdüləzim Həsəni (ə), eləcə də, digər şiələr orada dəfn edilsinlər. Elə həmin gün həzrət Əbdüləzim Həsəni (ə) vəfat edir və vəqf olunmuş bağda dəfn olunur. (“Ricali-Nəcaşi”, Əhməd ibn Əli Əbülabbas, səh.247-248, nömrə 653.)

Aşağıdakı fotolarda Şah Əbdüləzim ziyarətgahı kimi tanınan həzrət Əbüdüləzim Həsəninin müqəddəs hərəminin nadir fotolarına baxa bilərsiniz.

Əgər insan insaf əhli olarsa, həm özünü və həm də cəmiyyəti İlahi əzabdan qoruya bilər. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “İnsanlarla insaflı rəftar et və onlara qarşı mehriban və xeyirxah ol. Çünki əgər belə olsan, sənin seyr etdiyin məkanın və şəhərin insanlarına Allah qəzəb etsə və onlara əzab nazil etmək istəsə, sənə nəzər salar və sənə xatir o insanlara rəhm edər”. (Erfan)

Hər kim insafa riayət edər, məkarim əxlaqın ən fəzilətli zirvəsində qərar tutar. İnsaf odur ki, hər nəyi ki, özün üçün bəyənirsən – başqaları üçün də bəyənəsən.

 

İnsaf o fəzilətli səfətlərdəndir ki, ədalətdən belə, üstün hesab olunur. Çünki ədalətdə bəzən elə rəftar olunur ki, əgər insan özünə qarşı o cür rəftar etsə, narahat olar. Misal üçün qisas almaq ədalətin bir növüdür ki, insan əgər özünə qarşı onu yerinə yetirmək istəyərsə, narahat olar. Ancaq elə bir insan yoxdur ki, insafı bəyənməsin. Bir növ bağışlamaya bənzəyir ki, hər kəs başqası tərəfindən əfv olmağı həmişə sevir.

 

İmam Əli (ə) buyurur: “Ən adil insan o kəsdir ki, ona zülm etmiş insanla insafla rəftar etsin”. Bu hədisdən belə görünür ki, insaf – ədalətin budaqlarından biridir. Ədalət hər bir şeyi öz yerində qərar verməkdir. Ona görə də o kəs ki, insaf edər, heç bir zaman ədalətdən xaric olmaz. Əksinə - çalışar ki, öz haqqından keçsin və məsələyə insafla nəzər salsın. Özünü həmin insanın yerinə qoyar və deyər ki, əgər mən onun yerində olsaydım, mənimlə belə rəftar edilməsini istəyərdimmi? Bəs görürük ki, insaf bu yerdə əfv və bağışlamaqdır.

Əlbəttə, bu güzəşt öz haqqına görədir, başqasının deyil. Çünki heç kəsin haqqı yoxdur ki, başqasının haqqından keçsin. Ədalət odur ki, onun haqqını əda etsin.

 

Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “İnsaf – dəyərlərin ən üstünüdür”. Çünki bərəkətləri çoxdur və insanın həyatına müsbət təsirlər qoyur.

Bir nəfər Həzrət Peyğəmbərin (s) xidmətinə gəlir və deyir ki, məni məkarim əxlaqdan xəbərdar et. Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Məkarim əxlaq ibarətdir:

1. Sənə zülm edəni bağışlamaq.

2. Səninlə əlaqəsini kəsənlə rabitə qurmaq.

3. Səni məhrum edənə bağışlamaq.

4. Öz ziyanına olsa belə, haqqı demək”.

 

İmam Səccad (ə) buyurur: “İnsanların haqqı odur ki, onlara əziyyət verməkdən çəkinəsən, onlar üçün o şeyi istəyəsən ki, özün üçün istəyirsən. Özün üçün tərk etdiyini onlar üçün tərk edəsən”.

Bəli, budur həqiqi insaf. Yəni, o şeyi ki, özün üçün bəyənirsən – başqaları üçün də bəyənəsən. O şeyi ki, özünə qıymırsan – başqalarına da qıymayasan.

 

 

Hicri qəməri təqvimi ilə rəbiul-əvvəl ayının 17-si Əziz İslam Peyğəmbərinin (s) və altıncı İmam Cəfər Sadiqin (ə) mövlud günüdür.

Artıq bir həftədir ki, bütün İslam dünyası Əziz İslam Peyğəmbərinin (s) mövludu münasibəti ilə “Vəhdət həftəsi” adı altında bayram tədbirləri keçirir.

İslamın Əziz Peyğəmbəri Həzrət Muhəmməd ibn Abdullah (s) cümə günü rəbiul-əvvəl ayının 17-də Fil ilində müqəddəs Məkkə şəhərində dünyaya göz açıb. Onun adı Muhəmməd (s), künyəsi Əbül-Qasim, atasının adı Abdullah və anası isə Vəhəbin qızı Aminə idi.

Altıncı İmam Cəfər Sadiq (ə) hicrətin 83-cü ili rəbiul-əvvəl ayının 17-də müqəddəs Mədinə şəhərində dünyaya gəlib. İslamın altıncı imamının adı Cəfər (ə), künyəsi Əbu Abdullah, ləqəbi isə Sadiqdir. İmam Sadiqin (ə) atası beşinci İmam Muhəmməd Baqir (ə), anası isə Ummu Fərvədir.

Təbriz Radiosu olaraq bu böyük bayramlar münasibətilə sizi təbrik edirik.

 

"Mövlud Günü"nün əməlləri:

 

Əhli-Beytin (ə) nəzərinə görə Peyğəmbərimiz (s) bu günü dünyaya gəlmişdir. Günün bir neçə əməlləri vardır:

1. 17-ci günün niyyəti ilə qüsl almaq.

2. Oruc tutmaq. Allah bu oruc üçün bir ilin oruc savabını müəyyən etmişdir.

3. Sədəqə vermək, ehsan etmək və mömini sevindirmək.

4. Həzrətin (s) ziyarətini oxumaq. Həzrətdən (s) belə bir hədis vardır: “Hər kim öləndən sonra mənim qəbrimi ziyarət edər, o kəs kimi olar ki, həyatda olan zaman mənə tərəf hicrət etmişdir. Əgər məni yaxından ziyarət edə bilmirsə, uzaq yoldan mənə salam göndərsin”.

5. Bu günü İmam Əlini (ə) ziyarət etmək də müstəhəbdir. Necə ki, İmam Sadiq (ə) həmin günü İmam Əlini (ə) ziyarət etmişdi.

6. Bu günü əziz tutmaq lazımdır. Yaxşı olar ki, müsəlmanlar o günü bayram təşkil etsinlər. Həzrət Peyğəmbərin (s) əxlaqı, həyatı və sünnəti ilə daha yaxından tanış olsunlar.

7. Bu gün həm də əziz 6-cı İmamımız Həzrət Sadiqin (ə) mövlud günüdür.

Müsəlman olmayan alimlərinin Həzrət Muhəmməd (s) barəsindəki fikirləri ilə tanış olaq:

Mahatma Qandi.

Qandi – Hindistanın böyük rəhbərlərindən olmuşdur ki, “Yeni Hindistan” adlı kitabında yazır: “Maraqlıdır ki, biləsiniz bu gün milyonlarla insanın qəlbində yer alan insan Muhəmməddir (s). Mən başa düşmüşəm ki, o günlərdə çox sayda insanın İslama gəlməsinə səbəb olan şey – qılınc deyildi, Muhəmmədin (s) sadə yaşamağı idi. O, başqa peyğəmbərlər (ə) kimi təqvalı idi. Çox əmanətdar idi. Doslarına, davamçılarına qarşı fədakar, Allaha təvəkkül edən idi”.

Lamartin.

Məşhur yazıçı və tarixçi Lamartin yazır: “Muhəmməd (s) nəinki qanunları, orduları, milyonlarla insanları hərəkətə gətirdi, əslində dünyada sakin olanların üçdə birini hərəkətə gətirdi. O, dinləri, əqidələri, nəfsləri dəyişdirdi. Muhəmməd (s) – bir dini müəllim, bir əxlaqi rəhbər, vəfalı dost, gözəl yoldaş, sevgi dolu ata və həyat yoldaşı idi.

Tarixdə elə bir insan yoxdur ki, onun kimi bütün bu cəhətlərə malik olsun və onunla bərabər olsun”.

Vill Durant.

Muhəmməd (s) – böyük və kamil peyğəmbər idi ki, onun kimisi yox idi. O, bəşəri islah etmək üçün məbus olmuşdur.

Karl Marks.

İnkar olunmayan həqiqət budur ki, Muhəmməd (s) ona görə məbus oldu ki, ondan əvvəlkilərin risalətindən ən üstününü bəşərə gətirsin.

Aleksandır Düma.

Muhəmməd (s) – Şərqin möcüzəsi idi. Çünki dinində böyük təlimlər vardır. Əxlaqı üstün idi və bəyənilən rəftara malik idi.

Alfred Giyom.

Muhəmməd (s) – tarixin ən böyük şəxsiyyətlərindəndir ki, yeganə Allaha imanda qərq olmuşdur.

Lev Tostoy.

Şəkk yoxdur ki, Muhəmməd (s) böyük insanlardan olmuşdur ki, həqiqətdə bəşərə böyük xidmətlər etmişdir. (Tebyan)

Vaşinqton İrvinq.

Muhəmmədin (s) güclü hafizəsi, uca baxışları var idi və aşıb-daşan istedada malik idi.

Jan Jak Russo.

İslam peyğəmbəri Həzrəti Muhəmməd (s) – üstün nəzəriyyəyə malik olmuşdur və öz siyasi sistemini gözəl şəkildə birləşdirə bilmişdir.

 

9 rəbiüləvvəlin gecə və gündüzü, İmam Zamanın (əc) imamlığının başlanmasının ildönümü günündə İranın vilayətsevər xalqı və zühur intizarında olanlar bu imamla əhd-peymanı təzələyiblər.

9 rəbiüləvvəl bəşəriyyət aləminin xilaskarı, peyğəmbərlərin vəd etdiyi, zalımın hakimiyyətinə son qoyan və yer üzündə ilahi ədaləti bərpa edən Həzrət İmam Mehdinin (əc) imamətinin başlanmasının ildönümü gününə təsadüf edir.

İmam Zamanın (əc) imamlığının başlanması münasibəti ilə Əli İbn Musər-Rzanın (ə) pak ziyarətgahının günbəzinin bayrağı yaşıl rəngə dəyişdirilib.

İmam Rzanın (ə) şəhadət hadisəsi səfər ayının sonuna təsadüf edir. İmam (ə) 203-cü hicri ilinin səfər ayının son günündə dünyasını dəyişmişdir. Şəhid olan zaman İmamın (ə) 55 yaşı var idi. Əba Sələt Hərəvi İmamın (ə) ən yaxın dostlarından idi və o, bizə şəhadətin keyfiyyətindən xəbər vermişdir.

Məmunun (lən) İmamı (ə) Xorasana gətirməkdəki məqsədi hakimiyyətini möhkəmləndirmək və Əhli-Beyt (ə) davamçılarının rəğbətini qazanmaq olmuşdur. Ancaq bu xəbis düşmən İmamın (ə) misilsiz elmini və əxlaqını gördüyü üçün çox məyus olur və İmamın (ə) insanlar arasında günü-gündən artan hörməti onu özündən çıxardır. Əsil hədəfinin alt-üst olduğunu görən Məmun, İmamı (ə) aradan aparmağı qərara alır və bunu elə etmək istəyir ki, sanki İmam (ə) öz ölümü ilə dünyasını dəyişmişdir.

Bizə çatan hədislərdən belə nəticəyə gəlmək olur ki, İmam (ə) ya zəhərli nar, ya da zəhərli üzüm suyu ilə zəhərlənmişdir. Məmunun xidmətçilərindən olan Abdullah ibni Bəşər nəql edir: “Məmun mənə əmr etmişdi ki, dırnaqlarımı tutmayım və bunu heç kəsə söyləməyim. Mən də belə etdim və sonra məni çağırtdırdı və mənə hind qozu kimi bir şey verdi və dedi ki, bunu əlinlə yumşalt. Mən də elə etdim və sonra ayağa qalxıb, İmamın (ə) yanına getdi və ona dedi: “Halın necədir?”.

İmam (ə) buyurdu: “Ümid edirəm ki yaxşı olacaq”.

Məmun dedi: “Mən də Allaha həmd olsun bu gün yaxşıyam. Bu gün xidmətçilərdən kimsə bura gəlibdirmi?”.

İmam (ə) buyurdu: “Xeyr”.

Məmun qəzəbləndi və xidmətçilərinə əmr etdi ki, nar gətirsinlər. Sonra məni çağırdı və dedi: “Bir dənə nar gətir” və mən də gətirdim. Dedi: “Öz əlinlə onu sıxıb, suyunu çıxart”. Narın suyunu sıxan kimi, Məmun onu İmama (ə) içizdirdi. Bu nar suyu onun şəhadətinə səbəb oldu. Ondan iki gün sonra vəfat etdi”.

 

O zaman ki, Məmun İmamın (ə) yanından çıxıb gedir, Əba Sələt gəlir və İmam (ə) ona buyurur ki, Məmun öz işini gördü və sonra Allaha həmd etməyə başladı.

 

Məmun çalışırdı ki, heç kəs İmamın (ə) şəhadətindən xəbərdar olmasın. Məmun (lən) insanları, etdiyi cinayətdən xəbərsiz buraxmağa çalışırdı. Deyirdi ki, İmam (ə) öz ölümü ilə vəfat etmişdir. Ancaq həqiqət gizli qalmadı və İmamın (ə) yaxın dostları baş verən cinayətdən agah oldular.

 

İmam Rza (ə) şəhid olan zaman Məmun bu xəbəri elan etmədi və Həzrətin (ə) cənazəsini bir gün və bir gecə saxladı. Sonra Həzrət Əli ibn Əbutalibin (ə) nəslindən olanları çağırtdırıb, cənazəni onlara verdi və ağlamağa başladı.

 

O, deyirdi: “Ey qardaşım! Mənə çətindir ki, səni bu halda görüm. Halbuki arzu edirdim ki, mən səndən qabaq öləm. Ancaq Allah istədiyini edir”.

 

Məmun çox ah-vay edir və İmamın (ə) cənazəsini özü öz çiynində aparır.

 

Qəbir qazılmazdan əvvəl Məmun gəlib çatır və əmr edir ki, Həzrəti (ə) atasının yanında dəfn etsinlər. Sonra demişdi: “Bu qəbrin sahibi mənə demişdi ki, qəbrimdən su çıxacaq və orada balıq görünəcəkdir”.

 

Qəbri qazan zaman oradan su qaynamağa başladı və içində balıq göründü. Sonra su aşağı yatdı və İmamı (ə) orada dəfn etdilər”.

 

Ümumi ədaləti bərqərar etmək – Məhdəviyyətin ən mühüm vəzifələrindəndir. Əmirəl-möminin (ə) gələcəkdə rəhbərlik edəcək bu İmam (ə) haqqında belə buyurur: “Sizin xəbəriniz olmayan həmin gün gələcəkdir. Bu günün hökumətindən fərlqi olan bir rəhbər. (Məhdi (ə)) hökumətin iş görənlərini pis əməllərinə görə cəzalandıracaqdır. Haqq hökumətindəki aydın ədaləti sizə göstərəcəkdir”. (Erfan)

Həzrət Əli (ə) başqa yerdə buyurur: “Bilin ki, bizlərdən o kəs ki, (Məhdi (ə)) gələcəkdəki fitnələri dərk edər, aydın çıraqla ona (tərəf) addım atar və salehlərin həmin yolu ilə rəftar edər. Düyünləri açar, qulları və əsir millətləri azad edər, yolunu azmış və zalım cəmiyyəti dağıdar, haqq axtaranları cəm edər”.

Həzrət (ə) buyurur: “Məhdinin (ə) dövlətinin bərqərar olduğu zamanda sular artacaqdır və çaylar daşacaqdır. Yerin bərəkəti çoxalacaqdır və xəzinələr çıxardılacaqdır”.

Həzrət Məhdinin (ə) getdiyi yol – salehlərin yoludur. İmam Əli (ə) bu haqda buyurur: “Allahım, sən bilirsn ki, o şey ki, bizim tərəfimizdən (Əhli-Beytin (ə)) həyata keçir, dünya sərvətini, hökumətini və qüdrətini əldə etmək üçün deyildir. Əslində istəyirik ki, Sənin haqq və dininin nişanələrini öz yerinə qaytaraq. Sənin diyarında islahatlar edək ki, zülm görmüş bəndələrin məhrumluqdan nicat tapsın, sülh içində yaşasın. Unudulmuş qanunların yenidən icra olunsun”.

İmam Əli (ə) zühur əsrindəki nemətlər barəsində buyurur: “Həzrət Məhdinin (ə.f) zühuru zamanı torpaq qəlbinin meyvələrini onun üçün bayıra tökəcəkdir və açarlarını da ona tapşıracaqdır”.

Bəli, Əmirəl-mömininin (ə) buyurduğu kimi, İmam Məhdinin (ə) yolu öz ata və babalarının, salehlərin yoludur. O, ədaləti yer üzündə bərqərar edəcək və zalımların cəzasını verəcəkdir. Allah Təala, Ağanın (ə.f) zühurunu tezləşdirsin və zühurun bərəkətlərini öz gözümüzlə görməyi bizə də nəsib etsin. Amin.

 

Müttəqilərin mövlası, elm və hikmət çeşməsi həzrət Əli ibn Əbu Talib (ə) hicrətin 40-ci ili Ramazan ayının 19-u çərşənbə günü Kufə məscidində qılınc zərbəsi ilə başından yaralanmış, 21-ci cümə gecəsi isə şəhadətə çatmışdır. O, Həzrət Peyğəmbərin peyğəmbərliyini izhar etməmişdən əvvəl on və ya on iki il ömür sürmüş, 23 il isə Peyğəmbərlə bərabər olmuşdur.

 

Həzrət Rəsuli-Əkrəmdən sonra 30 il yaşamışdır. Şəhadətə yetişdiyi vaxt 63 və ya 65 yaşı var idi. Həzrət Əli (ə) uşaqlıq çağlarında da Peyğəmbər həzrətləri ilə bir yerdə olmuş və onun gözəl əxlaqı ilə əxlaqlanmışdır. Həzrət Muhəmməd (s) Allah tərəfindən peyğəmbərliyə seçildikdə də ona ilk dəfə iman gətirən şəxs Əli (ə) olmuşdur.

Peyğəmbərlə olduğu illərdə də həmişə onun arxası olmuş, ən çətin günlərdə ona ən yaxşı yardımçı olmuşdur. Bütün Əhli-Sünnət və Şiə mənbələri o böyük şəxsiyyətin fəzilətləri ilə doludur. İslam yolunda göstərdiyi rəşadət və igidliklər də misilsizdir. Peyğəmbər o Həzrətə xitab edərək buyurmuşdur: «Ey Əli! Sənin mənə olan nisbətin, Harunun Musaya olan nisbəti kimidir. Lakin məndən sonra peyğəmbər yoxdur. Sən dünyada və axirətdə mənim qardaşımsan». Deməli, əshab içərisində Peyğəmbərə ən yaxın olan şəxs Əli (ə)- dır ki, onun özünün dünya və axirət qardaşı hesab etmişdir. Əli (ə) –dan başqa bu məqam və fəzilət heç kimsəyə nəsib olmamışdır. Rəsuli-Əkrəm bir çox hədislərində Həzrət Əli (ə)-ın şəhadətinə də işarə etmiş, onu öldürəcək şəxsin dünyanın ən pis insanı olacağını qabaqcadan xəbər vermişdir.



Nəsai öz mötəbər sənədi ilə Əmmar ibn Yasirdən bu hədisi nəql etmişdir. Əmmar demişdir ki, mən Əli (ə) ilə bərabər bir döyüşdə idim. Allah Rəsulu «insanların ən pisi olan iki nəfər haqqında sizə məlumat verimmi?» dedi. Biz bəli ey Allah Rəsulu dedik. Həzrət Peyğəmbər, «Birincisi, Səmud qövmündən olub Saleh peyğəmbərin dəvəsini öldürən Uhaymir, o biri də sənin burandan vurub qanını buraya qədər axıdan kəsdir» buyurdu və əli ilə Həzrət Əli (ə)-ın başı ilə saqqalını göstərdi.

Xəlifə Osman ibn Əfvandan sonra Həzrət Əli (ə) müsəlmanların təkidi ilə zahiri xilafətə yetişdi. Osmanın xilafəti dövründə yaranmış hərc-mərclik nəticəsində xilafətdə bir çaxnaşma və pərakəndəlik yaranmışdı. Əli (ə) xəlifə olduqdan sonra pərakəndəliyi aradan götürmək məqsədilə daxildə islahat işləri aparmağa başladı. Lakin Həzrət bu islahat əsnasında çoxlu maneələrlə rastlaşdı.

Bu maneələrdən biri də xəvaric hərəkatı idi. Onlar Siffin döyüşü zamanı Həzrət Əli (ə) -dan ayrılmış və onun xilafətinə qarşı mübarizə aparmışdılar. Xəvariclər həddən artıq düşüncəsiz, quru və zahiri ibadətlərə meyl edib həqiqəti anlamayan insanlar idi. Həzrət Əli (ə) onların islam üçün nə qədər təhlükəli olduğunu nəzərə alaraq onlarla ciddi bir mübarizəyə başladı. Həzrət Nəhrəvan döyüşündə demək olar ki, onların əsas qüvvələrini aradan aparıb, İslam dünyasını bu böyük təhlükədən xilas etdi. Xaricilərə divan tutulması və onların törədəcəyi fitnənin gözünün Həzrət Əli (ə) tərəfindən kor edilməsi onlarda o Həzrətə qarşı düşmənçilik hissini oyatdı.

Təbəri və ibni Əsir öz tarixlərində Həzrət Əli (ə) –ın şəhadətinin səbəblərini belə izah edirlər. Əbdürrəhman ibn Mülcəm Muradi, Həccac ibn Abdullahi Teymumiyyi Sarimi, Əmr ibn Əbu Bəkr Teymumiyyi Sədi bir yerdə toplaşdılar. Onlar üçü də xarici idilər. Onlar xalqın arasına düşən ixtilafdan danışdılar. Bu ixtilafın törədicilərinin hakimlər olduğunu deyib, onları aradan aparmaq niyyətinə gəldilər. İbn Mülcəm, Əli (ə)-ın öldürülməsini öz üzərinə götürdü. Bərkə adı ilə tanınmış Həccac ibn Əbdullah, Müaviyəni, Əmr ibn Əbu Bəkrə isə Əmr Ası qətlə yetirəcəyini bildirdi.

Onlar üçü də öldürməyi əhd etdikləri adamları öldürmədikcə, yaxud bunun uğrunda ölmədikcə öz qərarlarından dönməyəcəklərinə söz verdilər. Onlar Ramazan ayının on doqquzuncu günü sabah vaxtı bu işi görməyi qərarlaşdırdılar.

İbn Mülcəm Kufəyə gələrək öz məzhəbdaşları ilə görüşdü. Lakin görəcəyi iş barədə kimsəyə bir söz demədi.

Bir gün ibn Mülcəm öz məzhəbdaşlarının birinin evində Qutam adlı gözəl bir qadın gördü. İbn Mülcəm onunla evlənmək istədiyini söylədi. Qadın öz mehriyyəsinin çox ağır; üç min dirhəm, bir qul və bir də Həzrət Əli (ə)-ın öldürülməsi olduğunu dedi.

İbn Mülcəm fəqət Əli (ə)-ın öldürülməsi şərtini yerinə yetirə biləcəyini söylədi. Qutamın atası və qardaşı Nəhrəvanda Əli (ə) tərəfindən döyüşdə öldürülənlərdən idi. İbn Mülcəmin onu öldürməsini öz üzərinə götürməsi onu çox sevindirdi və öz qövmündən Vərdan adlı birisini də ona köməkçi təyin etdi.

Bu zaman Əşca qəbiləsindən olan Şəbib adlı birisi ibn Mülcəmin yanına gəlmişdi. ibn Mülcəm ona «Dünyada və axirətdə ucalmağını istəyirsənmi?» dedi. Şəbib onun nə demək istədiyini soruşduqda, o Həzrət Əli (ə)-ı öldürəcəyini söylədi. Şəbib: «Anan vayına otursun. Əlini necə öldürəcəksən? Sən onun keçmişini, necə müsəlman olmasını, şərəfini, digərlərindən üstünlüyünü, ilk müsəlman olduğunu bildiyin halda onu necə öldürə bilərsən?»

İbn Mülcəm ona Nəhrəvanda öldürülənləri xatırlatdı. Orada ölənlərin qisasının alınmasının vacib olduğunu bildirdi. Şəbib onun sözlərinə aldanaraq ona qoşuldu. Onlar Çərşənbə gecəsi Kufə məscidinə gedərək, Həzrət Əli (ə)-ın gələcəyi yerdə gizləndilər.

Bütün qaynaqlara əsasən hicrətin 40-cı ili Ramazan ayında Həzrət Əmirulmuminin bir gecə Həzrət Həsənin, bir gecə Həzrət Hüseynin, bir gecə də Həzrət Zeynəbin evində iftar edərdi. Lakin hər yerdə üç tikədən artıq bir şey yeməzdi. O, «Mənim üçün mədənin dolu olmadığı və ac olduğum bir halda Allah hüzuruna getmək sevimlidir» deyərdi.

Həzrət Əli (ə) bu ilin Ramazan ayında tez-tez yaxınlarına onlardan ayrılıb Allahın görüşünə gedəcəyindən danışar və ilahi rəhmətə qovuşacağına görə sevinərdi.

Hətta Ramazan ayının birinci günü bir xütbəsində belə buyurmuşdur: «Ramazan ayı daxil oldu. O, ayların ən üstünü, ilin əvvəlidir. Bilin ki, gələcək Ramazanda artıq mən sizin aranızda olmayacağam».

Həzrət Həsən (ə) buyurmuşdur: «Atamın yaralandığı sabah, Sübh açılmağa başlamışdı. Atam namaz qılırdı. Mənə dönərək: Ey oğul! Bu gecə yuxuda Həzrət Rəsuli-Əkrəmi gördüm. Ey Allahın Rəsulu! Sənin ümmətindən pislikdən və düşmənçilikdən başqa bir şey görmədim dedim. Həzrət Rəsuli-Əkrəm, onlara bəd dua et buyurdu. Mən də, Ey Allahım! Məni onlardan daha xeyirli olanlara qovuşdur, onlara isə çox pis birini hakim et deyərək dua etdim».

Həqiqətən də Həzrət Əli (ə)-dan sonra Bəni Üməyyə sülaləsi hakimiyyət başına gəldi. Onlar istədikləri kimi bu ümmətlə davranmağa başladılar. Həzrət Əli kimi ədalətli hakimə qarşı çıxanlar sonunda bu xanədanın kölələrinə çevrildi. Onlar da istədikləri kimi bu ümməti idarə etməyə başladılar.

Təbəri və ibn Əsirin rəvayətlərinə görə Həzrət Əli (ə) həmin sabah məscidə getmiş və xalqı “Namaz, namaz” deyərək Sübh namazına dəvət etmişdi.

Bu arada Şəbib, Həzrət Əli (ə)-a bir qılınc zərbəsi yönəltdi, lakin qılınc məscidin qapısına dəydi. Bundan sonra ibn Mülcəm, «Ey Əli! Hökm Allahındır. Sənin və sənin adamlarının deyil» deyə bir qılınc zərbəsi vurdu. Qılınc Həzrət Əlinin düz başının ortasına dəydi. Bu zərbədən sonra Həzrət, «And olsun Kəbənin Rəbbinə ki, qurtuldum və muradıma çatdım» buyurdu.

Həzrət Əlinin namaz qılarkən və ya namazdan əvvəl vurulduğu haqqında ixtilaf vardır. Məşhur rəvayət, Sübh namazının birinci səcdəsinə gedərkən vurulduğunu bildirir.

Həzrət Əli vurulduğu zaman bütün məscid əhli bir-birinə dəydi. «Möminlərin əmirini vurdular, hidayət çırağı söndü» deyə qışqırıb haray-həşir salmağa başladılar.

Həzrəti məsciddən öz evinə gətirdilər.

Bu zaman Həzrəti yaralayan ibn Mülcəmi onun hüzuruna gətirdilər. Həzrət Əli üzünü ona tutaraq dedi: «Ey Allahın düşməni, mən sənə yaxşılıq etmədimmi? Mən sənin üçün yaxşı bir əmir deyildimmi?»

Sonra oğlu İmam Həsənə dönərək, «Ey oğlum, o mənə bir qılınc zərbəsi vurdu. Əgər ölərəmsə, sən də onu bir qılınc zərbəsi ilə öldür. Çünki mən Allah Rəsulundan eşitdim ki, deyirdi: İşgəncə ilə öldürməkdən çəkinin, qudurmuş köpək olsa belə, əziyyətlə öldürməyin».

Nubatə ibn Əsbəğ deyir ki, biz hamımız Həzrətin evini dövrələyib oturmuşduq. Həzrət Həsən (ə) evdən çıxıb dağılışmağımızı tələb etdi. Camaat getdi. Fəqət mən qaldım. Evdə ağlaşma səsləri ucalırdı. Həzrət Həsən yenə çıxıb «Sizə evlərinizə gedin demədimmi?» dedi. «And olsun Allaha möminlərin əmirini görməsəm getməyəcəyəm» dedim.

Sonra o Həzrətin hüzuruna girdim. Möminlərin əmiri bir yastığa söykənmişdi. Çoxlu qan itirdiyindən üzü saralmışdı. Əyilib üzündən öpdüm və ağladım. İmam buyurdu: «Ey Əsbəğ, ağlama. Mən həqiqətən Cənnətə doğru gedirəm.»

«Ey möminlərin əmiri! Sənin Cənnətə gedəcəyini yəqin bilirəm. Lakin səni itirdiyim və səndən ayrıldığım üçün ağlayıram» dedim.

Həzrət Ramazan ayının 21-ci gecəsi şəhadətə yetişdi. Qurtuluş və nicat gəmisi batdı, elm və hidayət çırağı söndü.

 

 

Page 1 of 11