ƏRBEYİN

ƏRBEYİN (19)

İnsanların bəzisi İmam Hüseyni (ə) görmək üçün o qədər muştaqdırlar ki, Ərbəin günündə uzun bir məsafəni yalın ayaqla Kərbəlaya tərəf gedir və özlərini İmamın (ə) hərəminə çatdırırlar.

 

Dostlarımdan biri nəql edir ki, 50 il bundan əvvəl Seyyidi-şühədanın (ə) hərəmində ziyarətlə məşğul idim. Anidən bir qoca kişi gördüm ki, üst-başı toz-torpaq içində hərəmə daxil oldu və zərihə tərəf gəlib, İmama (ə) belə xitab etdi: “Sərvətim yoxdur ki, onunla minik kirayə edim. Mənzilimdən bura qədər 40 fərsəx yoldur və sənin ziyarət eşqinlə bura yalın ayaqla piyada gəlmişəm. Kərbəlaya ilk dəfə gəlirəm. Buranın ünvanını bilmədiyimə görə başqalarından sənin hərəminin yerini öyrəndim. Kifayət qədər savadım yoxdur ki, ziyarətnaməni oxuyum. Amma, Hüseyncan! Qiyamət günü o qədər insanın içində səni tapa bilməzdim. Bura gəlmişəm sizə deyim ki, qiyamət günü özün mənim axtarışımda ol, əlimi tut və məni behiştdə öz yanında qərar ver!”. (Erfan)

 

O kəslər ki, İmamı (ə) ziyarət etmək üçün Kərbəlaya gəlirlər və Həzrətin (ə) müsibətinə göz yaşı tökürlər, Kərbəla şəhidlərinin böyük savabına şərik olarlar. Belə ki, İmamın (ə) ilk zəvvarı olan Cabir Ənsari Seyyidi-şühədanı (ə) ziyarət edəndən sonra buyurmuşdu: “Biz də bu mübarizədə, Peyğəmbər (s) nəslinə yardım etməkdə və onun yanında şəhid olmaqda şərikik”. Sonra Peyğəmbərdən (s) eşitdiyi hədisi Ətiyyəyə söyləyir və buyurur ki, Peyğəmbər (s) demişdi: “Hər kim bir qövmün əməlini sevərsə, həmin əməlin savabında onunla şərik olar”.

 

İmam Hüseyn (ə) zəvvarının niyyəti İmamın (ə) və onun səhabələrinin niyyəti ilə eynidir. İnsan bu niyyəti ilə nur karvanına qoşula bilər və bu böyük savabda İmam (ə) və davamçıları ilə şərik ola bilər.

 

O kəslər ki, İmam Hüseyn (ə) üçün rövzə və mərsiyə deyərlər, böyük məqama çatarlar. Bu insanlardan biri kəramət sahibi olan Hacı Ğulaməli Qəndi idi. O, mərsiyə deyən zaman heç kəs minbər başında onun kimi ağlayıb nalə çəkməzdi.

Ömrünün son günlərində dəstəmaz alıb qızını səsləyir və ona deyir: “Qızım, mənim yanımda əyləş və əlimi tut. Əlini sıxan zaman məni qaldır ki, vəfalı ağam İmam Hüseynə (ə) ədəbimi göstərim”. Qızı nəql edir ki, atamın yanında əyləşdim və əlini tutdum. Əlimi sıxan kimi onu yatağından qaldırdım və müşahidə etdim ki, atam ədəblə deyir: “Əssəlamu-əleykə, ya Əba Abdullah!”. Ondan sonra isə rahat can verdi”.

 

Ərbəin yürüşünə qoşulmaq hər bir Əhli-Beyt (ə) aşiqini arzusudur. Ancaq bu yürüşə qoşulmaq üçün hər bir möminə iki nur saçan çıraq lazımdır.

Qanlı Kərbəla hadisəsindən artıq 1400 il keçir. Lakin buna baxmayaraq, İmam Hüseynə (ə) olan eşq və sevgi hər il daha da artır. Ərbəin yürüşündə iştirak edən hər bir mömin İmamın (ə) şüarını yüksəldir və bəşərin zalımlarına qarşı etiraz səsini ucaldır.

 

Allah Təala mübarək “Hədid” surəsində möminlərə qızıl tövsiyələr verir. Əgər bu tövsiyələrə əməl olunarsa, insanı qaranlıqdan aydınlığa çıxardar. Allah Təala bu mübarək surədə buyurur: “Ey (Allaha və keçmiş peyğəmbərlərə) iman gətirənlər! Allahdan qorxun və Onun peyğəmbərinə (Muhəmmədə (s) ) iman gətirin ki, sizə Öz mərhəmətindən iki pay (bir pay ona iman gətirməyə görə, bir pay isə keçmiş peyğəmbərlərə iman gətirdiyiniz üçün) əta etsin, vasitəsi ilə yol (dünyada ictimai həyat yolunu, məhşərdə isə cənnət yolunu) getməyiniz üçün bir nur versin və sizi bağışlasın. Allah bağışlayan və mehribandır”. (“Hədid” 28).

 

Ərbəin yürüşündəki hər bir möminin özü ilə aparmalı olduğu nurlu çıraqlardan biri – İlahi təqvadır. Bu İlahi nemət həyat yolunda sizin üçün bir filtr rolunu oynayaraq, sizi günahdan və xatalardan qoruyacaqdır. Sizə icazə verməyəcəkdir ki, nalayiq rəftarlar nümayiş etdirəsiniz. (Erfan)

 

Ərbəin səfərinin müsafirləri təkcə Əhli-Beyt (ə) aşiqləri deyildirlər, həm də əhli-təsənnün və xristian qardaşlar da bu yürüşə qoşulur və onun bərəkətindən faydalanırlar.

 

İslami məzhəblərin müştərək cəhətləri - Peyğəmbərə (s) olan sevgiləridir. Peyğəmbərə (s) bəslədikləri sevgi onların əxlaqından və təqvasından xəbər verir.

 

Allah Təala bu haqda buyurur: “Muhəmməd – Allahın peyğəmbəridir. Onunla birgə olanlar kafirlərin qarşısında güclü və sərt, öz aralarında isə mehribandırlar. Onları həmişə rüku və səcdə halında daim Allahın lütf və bəxşişini və Onun razılığını diləyən görərsən”. (”Fəth” 29).

 

Deməli, Ərbəin yürüşündəki möminlərin malik olduqları nurlu çıraqldan biri də Peyğəmbərə (s) bəslədikləri sevgidir. Bu sevgi İmam Hüseyn (ə) zəvvarlarının vəhdətinə və həmrəy olmasına səbəb olar. Peyğəmbərdən (s) gələn hədisdə oxuyuruq: “Hər kimin ruzisi təqva olar, dünya və axirətin xeyiri onun ruzisi olar”.

 

“Hədid” surəsi buyurur ki, hər kimin təqvası və Peyğəmbərə (s) imanı olar, cəhalət yolunda iki nurlu çırağı olar ki, bu iki çıraq sayəsində səadətə və aydınlığa nail olar. Əbu Cəfər “Hədid”surəsinin 28-ci ayəsindəki nur barəsində buyurur ki, bunlar Həsən (ə) və Hüseyndir (ə). Özlərinə rəhbər seçməli olduqları adil İmam isə Əli ibn Əbu Talibdir (ə).

 

Beləliklə deyə bilərik ki, Ərbəin yürüşü ancaq Əhli-Beyt (ə) aşiqlərinə aid deyildir, bütün bəşər insanlarının iştirak etdiyi və həmrəy olduğu bir yürüşdür. Bu yürüşdə hər bir müsəlmanın əlində iki çıraq olmalıdır ki, İmamın (ə) yolunu davam etdirə bilsin. Bu çıraqlardan biri – İlahi təqva və o birisi isə Peyğəmbərə (s) olan sevgi və eşqdir. Hər kim bu iki çırağa malik olar, İmamın (ə) həqiqi zəvvarı sayılar və onun yolunun davamçısı olar.

 

Cümə, 18 Oktyabr 2019 22:58

Ərbəin gününün əməlləri

Yazan

Ərbəin günündə İmam Hüseynin (ə) məzarını ziyarət etmək və «Ərbəin ziyarətnaməsi»ni oxumaq böyük savaba malikdir. Hətta İmam Həsən Əsgəri (ə) «Ərbəin ziyarətnaməsi»ni oxumağı möminin 5 əlamətindən biri kimi təqdim etmişdir.

 

Şeyx Tusi "Təhzib" və "Misbah" kitablarında nəql edir ki, Həzrət İmam Həsən Əskəri (ə) buyurdu: "Mömin şəxsin beş əlaməti vardı:hər gün əlli bir rükət namaz, yəni on yeddi rükət vacib və otuz dörd rükət nafilə namazlarını qılar, "Ərbəin" ziyarətnaməsini oxuyar, sağ əlinə üzük taxar, səcdədə alnını torpaq üzərinə qoyar və "Bismilləhir-Rahmənir-Rahim"i ucadan deyər".

 

Həmin günü Kərbəlada qeyd edə bilməyənlər ziyarətnaməni öz evlərində də oxuya bilərlər. «Ərbəin ziyarətnaməsi»nin iki varinatı mövcuddur. Daha geniş yayılmış birinci variantı Səfvani-Cəmmal adlı səhabə İmam Cəfər Sadiqdən (ə) rəvayət edib. Ziyarətnamənin ikinci variantı isə Cabir ibn Abdullahdan rəvayət edilib və onun həmin Ərbəin günü oxuduğu ziyarətnamədən ibarətdir. Bu variant hazırda daha çox rəcəb ayının ortalarında İmam Hüseynin (ə) ziyarətnaməsi kimi oxunur. Hər iki ziyarətnamə məşhur dua kitabı olan «Məfatihül-cinan»da verilib.

 

Deyerler.org olaraq "Ərbəin" ziyarətnaməsini həm ana dilimizdə, həm də ərəb dilində sizlərə təqdim edirik. Tusi "Təhzib" və "Misbah" kitablarında Səffan Cəmmaldan belə nəql edir: "Mövlam Həzrət Sadiq (ə) Ərbəin ziyarətnaməsi barəsində mənə buyurdu ki, bu ziyarətnaməni, günəş üfüqdən bir qədər qalxandan sonra bu qaydada oxu:

 

اَلسَّلامُ عَلى وَلِىِّ اللَّهِ وَحَبيبِهِ اَلسَّلامُ عَلى خَليلِ اللَّهِ وَنَجيبِهِ اَلسَّلامُ عَلى صَفِىِّ اللَّهِ وَابْنِ صَفِيِّهِ اَلسَّلامُ عَلىَ الْحُسَيْنِ الْمَظْلُومِ الشَّهيدِ اَلسَّلامُ على اَسيرِ الْكُرُباتِ وَقَتيلِ الْعَبَراتِ اَللّهُمَّ اِنّى اَشْهَدُ اَنَّهُ وَلِيُّكَ وَابْنُ وَلِيِّكَ وَصَفِيُّكَ وَابْنُ صَفِيِّكَ الْفاَّئِزُ بِكَرامَتِكَ اَكْرَمْتَهُ بِالشَّهادَةِ وَحَبَوْتَهُ بِالسَّعادَةِ وَاَجْتَبَيْتَهُ بِطيبِ الْوِلادَةِ وَجَعَلْتَهُ سَيِّداً مِنَ السّادَةِ وَ قآئِداً مِنَ الْقادَةِ وَذآئِداً مِنْ الْذادَةِ وَاَعْطَيْتَهُ مَواريثَ الاَْنْبِياَّءِ وَجَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلى خَلْقِكَ مِنَ الاَْوْصِياَّءِ فَاَعْذَرَ فىِ الدُّعآءِ وَمَنَحَ النُّصْحَ وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فيكَ لِيَسْتَنْقِذَ عِبادَكَ مِنَ الْجَهالَةِ وَحَيْرَةِ الضَّلالَةِ وَقَدْ تَوازَرَ عَلَيْهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْيا وَباعَ حَظَّهُ بِالاَْرْذَلِ الاَْدْنى وَشَرى آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الاَْوْكَسِ وَتَغَطْرَسَ وَتَرَدّى فى هَواهُ وَاَسْخَطَكَ وَاَسْخَطَ نَبِيَّكَ وَاَطاعَ مِنْ عِبادِكَ اَهْلَ الشِّقاقِ وَالنِّفاقِ وَحَمَلَةَ الاَْوْزارِ الْمُسْتَوْجِبينَ النّارَ فَجاهَدَهُمْ فيكَ صابِراً مُحْتَسِباً حَتّى سُفِكَ فى طاعَتِكَ دَمُهُ وَاسْتُبيحَ حَريمُهُ اَللّهُمَّ فَالْعَنْهُمْ لَعْناً وَبيلاً وَعَذِّبْهُمْ عَذاباً اَليماً اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ رَسُولِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا بْنَ سَيِّدِ الاَْوْصِياَّءِ اَشْهَدُ اَنَّكَ اَمينُ اللَّهِ وَابْنُ اَمينِهِ عِشْتَ سَعيداً وَمَضَيْتَ حَميداً وَمُتَّ فَقيداً مَظْلُوماً شَهيداً وَاَشْهَدُ اَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ ما وَعَدَكَ وَمُهْلِكٌ مَنْ خَذَلَكَ وَمُعَذِّبٌ مَنْ قَتَلَكَ وَاَشْهَدُ اَنَّكَ وَفَيْتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَجاهَدْتَ فى سَبيلِهِ حَتّى اَتيكَ الْيَقينُ فَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَكَ وَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ ظَلَمَكَ وَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً سَمِعَتْ بِذلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ اَللّهُمَّ اِنّى اُشْهِدُكَ اَنّى وَلِىُّ لِمَنْ والاهُ وَعَدُوُّ لِمَنْ عاداهُ بِاَبى اَنْتَ وَاُمّى يَا بْنَ رَسُولِ اللَّهِ اَشْهَدُ اَنَّكَ كُنْتَ نُوراً فىِ الاَْصْلابِ الشّامِخَةِ وَالاَْرْحامِ الْمُطَهَّرَةِ لَمْ تُنَجِّسْكَ الْجاهِلِيَّةُ بِاَنْجاسِها وَلَمْ تُلْبِسْكَ الْمُدْلَهِمّاتُ مِنْ ثِيابِها وَاَشْهَدُ اَنَّكَ مِنْ دَعاَّئِمِ الدّينِ وَاَرْكانِ الْمُسْلِمينَ وَمَعْقِلِ الْمُؤْمِنينَ وَاَشْهَدُ اَنَّكَ الاِْمامُ الْبَرُّ التَّقِىُّ الرَّضِىُّ الزَّكِىُّ الْهادِى الْمَهْدِىُّ وَاَشْهَدُ اَنَّ الاَْئِمَّةَ مِنْ وُلْدِكَ كَلِمَةُ التَّقْوى وَاَعْلامُ الْهُدى وَالْعُرْوَةُ الْوُثْقى وَالْحُجَّةُ على اَهْلِ الدُّنْيا وَاَشْهَدُ اَنّى بِكُمْ مُؤْمِنٌ وَبِاِيابِكُمْ مُوقِنٌ بِشَرايِعِ دينى وَخَواتيمِ عَمَلى وَقَلْبى لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ وَاَمْرى لاَِمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ وَنُصْرَتى لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتّى يَاْذَنَ اللَّهُ لَكُمْ فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لامَعَ عَدُوِّكُمْ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَعلى اَرْواحِكُمْ وَاَجْسادِكُمْ وَشاهِدِكُمْ وَغاَّئِبِكُمْ وَظاهِرِكُمْ وَباطِنِكُمْ آمينَ رَبَّ الْعالَمينَ


"
Əssəlamu əla vəliyyillahi və həbibih, əssəlamu əla xəlilillahi və nəcibih, əssəlamu əla səfiyyillahi vəbni səfiyyih, əssəlamu ələl Husəynil məzlumiş-şəhid, əssəlamu əla əsiril kurubati və qətilil əbərat, əllahummə inni əşhədu ənnəhu vəliyyukə vəbnu vəliyyik, və səfiyyukə vəbnu səfiyyikəl faizu bi kəramətik, əkrəmtəhu biş-şəhadəti və həbəvtəhu bis səadəh, vəctəbəytəhu bitiybil viladəh, və cəəltəhu səyyidən minəs sadəti və qaidən minəl qadəti və zaidən minəz zadəh, və ə'təytəhu məvarisəl ənbiyai və cəəltəhu huccətən əla xəlqikə minəl əvsiya, fə ə'zərə fid duai və mənəhən nushu və bəzələ muhcətəhu fik, liyəstənqizə ibadəkə minəl cəhaləti və həyrətiz zəlaləh, və qəd təvazərə ələyhi mən ğərrəthud dunya və baə həzzəhu bil ərzəlil ədna, və şəra axirətəhu bis səmənil əvkəs, və təğətrəsə və tərədda fi həvah, və əsxətəkə və əsxətə nəbiyyək, və ətaə min ibadikə əhləş şiqaqi vən nifaq, və həmələtəl əvzaril mustəvcibinən nar, fəcahədəhum fikə sabirən muhtəsibən hətta sufikə fi taətikə dəmuhu və ustubihə hərimuh, Əllahummə fəl'ənhum lə'nən vəbila, və əzzibhum əzaən əlima, əssəlamu ələykə yəbnə Rəsulillah, əssəlamu ələykə yəbnə səyyidil əvsiya, əşhədu ənnəkə əminullahi vəbnu əminih, iştə səidən və məzəytə həmidən və muttə fəqidən məzlumən şəhida, və əşhədu ənnəllahə muncizun ma vəədəkə və muhlikun mən xəzələkə və muəzzibun mən qətələk, və əşhədu ənnəkə vəfəytə bi əhdillahi və cahədtə fi səbilihi hətta ətakəl yəqin, fə ləənəllahu mən qətələk, və ləənəllahu mən zələməkə və ləənəllahu ummətən səmiət bi zalikə fərəziyət bih, Əllahummə inni uşhidukə ənni vəliyyun limən valahu və əduvvun limən adah, bi əbi əntə və ummi yəbnə Rəsulillah, əşhədu ənnəkə kuntə nurən fil əslabiş şamixəti vəl ərhamil mutəhhərəh, ləm tunəcciskəl cahiliyyətu bi əncasiha, və ləm tulbiskəl mudləhimmatu min siyabiha, və əşhədu ənnəkəl imamul bərrut təqiyyur rəziyyuz zəkiyyul hadil məhdiyy, və əşhədu ənnəl əimmətə min vuldikə kəlimətut təqva və ə'lamul huda vəl urvətul vusqa vəl huccətu əla əhlid dunya, və əşhədu ənni bikum mu'minun və bi iyabikum muqinun bi şərayii dini və xəvatimi əməli, və qəlbi li qəlbikum silmun və əmri li əmrikum muttəbi, və nusrəti ləkum muəddətun hətta yə'zənəllahu ləkum, fə məəkum məəkum la məə əduvvikum, sələvatullahi ələykum və əla ərvahikum və əcsadikum və şahidikum və ğaibikum, və zahirikum və batinikum aminə rəbbəl aləmin".
Sonra iki rükət namaz qıl və namazdan sonra istədiyin duanı etdikdən sonra üzünü qiblədən döndərə bilərsən.

 

Cümə, 18 Oktyabr 2019 18:28

Ərbəin ziyarətində ərbəin müraciəti

Yazan

 “Salam olsun məzlum şəhid Hüseynə (ə), salam olsun aləmin çətinliklərinin əsirinə, göz yaşı üçün öldürülmüşə! Allahım, mən şəhadət verirəm ki, o Həzrət Sənin Vəlin və Vəlinin övladıdır. Sənin seçilmişin və Sənin seçilmişinin övladıdır ki, lütf və kəramət ilə xilas olmuşlardan oldu. Sən ona şəhadət məqamını əta edərək əziz tutdun və ona xüsusi səadət nəsib etdin”. (Tebyan)

Bu nurani sözlər “Ərbəin” ziyarətindəndir. Bu ziyarəti diqqətlə oxuyan zaman başa düşürük ki, bu qısa cümlələrdə nə qədər böyük və dərin məna gizlənir. Bu ziyarətnamə İmam Sadiq (ə) tərəfindən İmam Hüseynə (ə) xitab edilərək, yazılmışdır. Səfvan ibni Məhran onu çap etmiş və Əhli-beyt (ə) davamçılarına çatdırmışdır. Bu gün bizlər üçün ən ibrətverici dərs ola bilər.

Bu nurani ziyarətdə dəfələrlə şəhadət və cihad kəlməsi işlənmişdir. Bu da difanın Əhli-beyt (ə) məktəbində nə qədər əhəmiyyətli mövzu olduğunu göstərir.

Əlbəttə hər birimiz bilirik ki, Allah yolunda şəhid olmağın məqamı necə başqa insani dəyərlərdən uca və üstündür. Həzrət Peyğəmbər (s) bu hadqa buyurur: “Hər bir yaxşılıqdan uca o yaxşılıqdır ki, insan Allah yolunda şəhid olar. O zaman ki, Allah yolunda şəhid oldu, artıq ondan uca yaxşılıq mövcud deyildir”.

“Ərbəin” ziyarətində oxuyuruq: “Salam olsun xalis bəndəyə, Allahın xalis bəndəsinin övladına, salam olsun məzlum şəhid Hüseynə (ə)!”.

Bəndə olmaq – İmam Hüseyn (ə) məktəbinin əsl meyarını təşkil edir. İnsan əgər xalis bəndə məqamına çatmazsa, heç bir zaman kamala çatmaz. Allah Təala Quranda buyurur: “And olsun uzun, möhkəm səf bağlayanlara (Allah itaəti üçün cərgəyə durmuş mələklərə; camaat namazında səfə durmuş möminlərə; cihad üçün cərgəyə düzülmüş əsgərlərə). (“Saffat” 1).

Allah Təala başqa yerdə xalis bəndəliyi elm və İlahi rəhmətin mənşəyi hesab edir. Buyurur: “Beləliklə, Bizim, Öz tərəfimizdən bir rəhmət (vəhy və nübuvvət, uzun ömür, gözlərdən gizlin qalmaq və həyatda insanlardan ehtiyacsızlıq) verdiyimiz və Öz yanımızdan elm (yaradılış aləminin səbəb və nəticələri barəsində bilənin boynuna vəzifə qoyan elm) öyrətdiyimiz və vasitəsiz ilham verdiyimiz bəndələrimizdən birini (Xızır peyğəmbəri) tapdılar”. (“Kəhf” 65).

Həzrət Ayətullah Sübhani  İmam Sadiq (ə) adına elmi hövzədə buyurmuşdur: “Ərbəin ziyarəti o zamandan başlayıb ki, Əhli-Beyt (ə) Şamdan Mədinəyə qayıdan zaman Kərbəla yolundan keçmişdilər.

Əhli-Beyt (ə) ilk Ərbəin ilində Kərbəlaya getmişdilər ki, bu haqda çox sayda məlumat mövcuddur. Bu məlumatlara görə Əhli-Beyt (ə) İmam Hüseyn (ə) Ərbəinin ilk zəvvarları olmuşdular.

İmam Səccadın (ə) atəşli xütbəsi Şamda təşviş yaratdı. Şam əhli başa düşdülər ki, əsirlər Həzrət Peyğəmbərin (s) övladları idi. Bu zaman vəziyyət dəyişdi və fərqli baxışlar meydana gəldi.

Hədislərimiz buyurur ki, Ərbəin ziyarəti möminin xüsusiyyətlərindəndir. Keçmişdə zəvvarların bir çoxu Əba Abdullah (ə) ziyarəti yolunda çox sayda əziyyətlər çəkmişdilər. Ancaq indi Kərbəla yolunda edilən bərpa işləri zəvvarların get-gəlini asanlaşdıracaqdır. Bu xidmət yolunda elə rəftar etmək lazımdır ki, İraq xalqının təhrik olmasına gətirib çıxartmasın. Onlar güman etməsinlər ki, Kərbəlanı sahiblənmək üçün gəliblər”. (Həvzəh)

 

Cümə, 18 Oktyabr 2019 12:51

Ərbəinin sevgi çatdırışları

Yazan

Bismilləhir-Rahmənir-Rahim!

40 gündür ki, iman əhli Aşuranın yanğısını yaşayır. Və bundan 10 gün öncə də başlayaraq, nurani insanlar yetişdirən, şəxsiyyətli insanlar formalaşdıran bir əyyam yaşanır. Allah Təalanın xüsusi inayətilə bu günlər ərzində Aşuranın və Kərbəla məktəbinin mahiyyəti, fəlsəfəsiylə bağlı bir çox mövzularda bəhslər olub.

 

Bəhslərlə yanaşı, bütün Hüseynsevərlər məkanı kimi, Vətənimizin də hər bir guşəsində anım mərasimləri, əzadarlıq tədbirləri keçirilib. Bu tədbirlərin mənəvi zənginliyi, nurani dolğunluğu xüsusi diqqət yetirilən mövzulardandır. Və bu sırada ən əsası – Aşuranın həqiqətlərini, Kərbəlanın dərslərini nəzəriyyədən əməl müstəvisinə keçirtmək, bu nurani dərsləri gündəlik həyatda yaşatmaq fürsətlərindən yararlanmaqdır.

 

Məhərrəmlik dərsləri

Ərbəindən 10 gün sonra səfər ayı da bitəcək. Hüseyn (ə) qeyrətini, Hüseyn (ə) mübarizəsini simvolizə edən əzadarlıq mərasimləri, insanın vücudi inkişafı üçün nurani fürsətlər yaradan əyyam, yavaş-yavaş arxada qalacaq. Və burada insanın özünə verdiyi suallar var: nə götürə bildi məhərrəm-səfər əyyamından? Nə halda çıxdı bu əyyamdan? Hansı vəziyyətdə bu əyyamı yola salır? Daxilində nə kimi dəyişikliklər baş verib? Nə kəşf edib bu dönəmdə özü üçün, nələri götürə bildi? Bu məktəbin hansı dərslərini öyrəndi? Və bu əyyam bitəndən sonra gündəlik qayğıların təsirləri ona bu dərsləri unutduracaqmı? Əyyamdan götürdüyü ibrətlər həyatına nə qədər təsir qoyur?

 

Bu əyyam bitəndən sonra hərə öz həyatına bir cür davam edəcək. Bir qisim insanlar bu əyyam bitdikdən sonra, həyatlarını diametral surətdə dəyişirlər: gündəlik burulğan onları öz orbitinə çəkir və bir müddətdən sonra, artıq məhərrəmliyin onun ovqatında qoyduğu izlər tədricən silinir. Xoş olsun o insanların halına ki, bu əyyamda duyduqlarını, bu dönəmdə yaşadıqlarını, bu əyyamda əldə etdiklərini qoruyub saxlaya bilir, ilboyu bu haləti yaşada bilr.

 

Bu əyyam insana çox məsələləri öyrədir. Amma mərkəzi xətt kimi, Kərbəla məktəbində bu dərs keçir: izzəti, ləyaqəti heç zaman, heç bir şəraitdə, heç bir kəsə, heç bir məsələyə görə güzəştə getməmək. Əyyam insana hər zaman, hər şəraitdə və hər vəziyyətdə izzəti qorumaq dərsini keçir. İmam Hüseyn (ə) buna görə şəhid olub: razı olmayıb o Həzrət (ə) öz izzətini, ləyaqətini heç bir şeyə, o cümlədən, həyatına da belə dəyişməyə.

 

Bu əyyam insana Aşura məktəbinin müxtəlif çalarlarını, müxtəlif fraqmentlərini öyrədir. İmam Hüseynin (ə) uğrunda vuruşduğu dəyərlər; Əba Əbdillahın (ə) ən ağır vəziyyətlərdə səbirlilik, təvəkkül, iman, şücaət nümayiş etdirməsi; düşmənə qarşı da belə, rəhimli və şəfqətli olması; hər an Allahla qırılmaz rabitədə olmaq durumu və saysız-hesabsız digər dərslər var burada. Yaxud Xanım Zeynəbin (s.ə) o müsibətli Aşuradan, sonrakı misilsiz ağır imtahanlardan ən yüksək səviyyədə çıxması kimi dərslər var burada. Və bu dərslər nəzəri səciyyəli qalmamalıdır, insanın gündəlik həyatında öz real əksini tapmalıdır.

 

Ərbəin günü

Ərbəin günü. İmam Hüseynin (ə) öz qəhrəman məsləkdaşları ilə şəhid olmalarından 40 gün ötür. Ərbəin günü – bir gündür ki, İmam Hüseynin (ə) müqəddəs məzarı ilk olaraq həmin gün ziyarət olunmuşdur. Ərbəin günü Peyğəmbərimizin (s) ən yaxın səhabələrindən olan Cabir ibn Abdullah Ənsarinin adı ilə bağlıdır. Rəsuli-Əkrəmin (s) bu sevimli və əziz məsləkdaşı ilk şəxsdir ki, İmam Hüseynin (ə) şəhadətinin 40-cı günü - «ərbəin» günü, hicrətin 61-ci ili səfər ayının 20-də bu müqəddəs məzarın ziyarətinə gəlmişdir. Cabir Ənsarinin yaxınlarından olan Ətiyyə belə nəql edir: «Cabir ibn Abdullah Ənsari ilə İmam Hüseynin (ə) ziyarəti üçün Mədinədən çıxdıq. O zaman ki, Kərbəlaya yetişdik, Cabir Fərat çayının kənarına getdi və qüsl aldı. Sonra libasını geyindi və ətir vurdu. Sonra hər addımında zikr deyə-deyə İmam Hüseynin (ə) qəbrinə tərəf getdi. O vaxt ki, İmam Hüseynin (ə) qəbrinin kənarına çatdıq, mənə söylədi: «Əlimi pak qəbrin üzərinə qoy» (cənab Cabir Ənsarinin gözləri görmürdü). Mən belə də etdim. Bu anda gördüm ki, Cabir qəşş elədi və qəbrin üzərinə yıxıldı. Bir az üzünə su vurdum. O vaxt ki, Cabir özünə gəldi, 3 dəfə: «Ya Hüseyn! Ya Hüseyn! Ya Hüseyn!» dedi».

 

Ərbəinlə bağlı cənab Cabir Ənsari – Peyğəmbərimizin (ə) qocaman səhabəsi ki, Ərbəin günündə İmam Hüseynin (ə) müqəddəs məzarını ziyarət etdi – bir mühüm nöqtəni vurğulamışdır. Cənab Cabir Ənsari o kəsdir ki, əziz Peyğəmbərin (ə) insan yetişdirən bağının ən nəcib meyvələrindən hesab edilir. Bəli, həmin bu cənab Cabir, Ərbəin günü Kərbəlanın əziz şəhidlərinə salam verdikdən sonra, bu sözləri deyir: “Biz də sizin daxil olduğunuz (aid olduğunuz, etdiyiniz) işə şərik idik”.

Cabir Ənsarini müşayiət edən, bu qocaman möminə yolda yardımçı olan həmin Ətiyyə adlı insan xatırlayır: “Ona dedim: “Ey Cabir! Biz əziyyət çəkmədik, qılınc vurmadıq! Bu insanların başları bədənlərindən ayrılıb, ailələri tənha qalıb, uşaqları yetim qalmışdır. Necə ola bilər ki, biz əcrdə, savabda onlarla şərik olaq?”. Cənab Cabir cavabında buyurur: “Ətiyyə! Mən öz iki qulağımla Allahın Rəsulundan (s) eşitmişəm ki, buyurub: “Hər kim bir camaatın əməlini sevsə, o əməlin savabında onlarla şərikdir”. Sonra dedi: “Ey Ətiyyə! Rəsulullah (s) buyurdu: “Mənim də əshabımın niyyəti – Hüseynin (ə) və əshabının həmin niyyətidir””.

 

“Mən gözəllikdən başqa bir şey görmədim”

Sevmək. Nifrət etmək. Aşura başdan-başa sevgidən və nifrətdən bəhs edir. Aşurada hər şey İlahi məhəbbətdən və Allaha xatir olan nifrətdən, eybəcərliyə nifrətdən yoğrulub.

 

Bu gün biriləri tapılır ki, sevgi kimi, məhəbbət kimi duyğulardan öz çirkin, fəsad planlarını irəli aparmaq üçün istifadə edir. Biriləri tapılır ki, məhəbbət kimi ülvi hissi o dərəcədə bayağı və primitiv edir ki, hətta bunun üçün təqvimdə günlər də uydurur – öz mənfiliklə dolu əməllərini yaşatmaq üçün.

 

Amma bir günlər var ki, başdan-başa həqiqi sevgini simvolizə edir. İnsanlara həqiqi sevgini öyrədən bir günlər, Allah xatirinə nifrətin nə olduğunu da çatdırır. Aşura – bu günlərdəndir. Ərbəin – bu günlərdəndir.

 

Həzrət Peyğəmbərin (s) və Əhli-Beytinin (ə) mübarək vücudi çeşməsindən su içmiş cənab Cabir, Ərbəin günü bir daha bu dərsi keçir. Ərbəinlə bağlı yaşanan mövzularda bu, həmin dəst-xəttin davamıdır ki, Xanım Zeynəb (s.ə.) Aşura sonrası müsibətlərlə əlaqədar düşmən ona mənəvi dağ çəkmək istədikdə, “Mən (Kərbəlada) gözəllikdən başqa bir şey görmədim” deyərək, gözəllik və eybəcərliyin həqiqətdə nə olduğu barədə bəşəriyyətə dərs keçmişdi. Bütün bu ağrılara, olmazın məşəqqətlərə, müsibətlərə gözəllik adı verir. Çünki, Allah üçündür. Həqiqi Gözəlliyin yolunda olduğu üçün, özü də gözəldir.

Bunlar bir kəslərdir ki, insan duyğularının ən ali dərəcələrindən dərs verirlər.

 

Kimi və nəyi sevirsənsə, onunlasan

Əsrlər keçəcək. Bəşəriyyət nə qədər irəli getsə də, bu dərslər köhnəlməyəcək. Əksinə, Aşuradan gözəllik və eybəcərliyin nə olması barədə dərs götürmək daha da təravətlənəcək. Aşura bizə öyrətdi və Ərbəin bir daha bu dərsi xatırlatdı: “Kimi və nəyi sevirsənsə, onunlasan”.

 

Kimi sevirik biz? Nələrə məhəbbətimiz var? İstəyirsənsə biləsən kiminləsən – bax gör nəyi sevirsən. İstəyirsən biləsən dəyərin nədir – bax gör məhəbbətin nəyədir. Kimi sevdiyinə və nəyə bağlı olduğuna nəzər yetir. Kimin adı gələndə halının dəyişdiyinə diqqət et. Beləliklə, kimliyin müəyyənləşər. Allahı xatırladan kateqoriyalara, kamala aparan şeylərə vurğunsansa – xoş halına. İnsanın qəlbi nələrlə döyünürsə - insan elə odur.

 

Ərbəin bizə öyrədir ki, sevgini, məhəbbətini mütəmadi olaraq təftiş et. Bununla bilərsən özünün inibaha, yaxud tənəzzülə yönəlməyini. Bununla bilərsən hansı yoldasan. Rəsuli-Əkrəm (s) buyurur: “İnsan, sevdiyi kəslə bir yerdədir”.

Kimi sevirsənsə - onunlasan. Müqəddəs simaları, Həzrət Peyğəmbəri (s), Əhli-Beyti (ə) sevirsənsə - onlarlasan. İmam Hüseynin (ə), Əbülfəzl Abbasın (ə), Rüqəyyənin, Xanım Zeynəbin (s.ə), Əli Əkbər ağanın, 6 aylıq şəhid Əli Əsğərin adı gələndə qəlbin titrəyirsə - onlarlasan.

İnsan gərək sevdiklərini də, nifrət etdiklərini də sıralasın. Və baxsın. Təftiş etsin. Nə alınacaqsa, onunla biləcək həm durumunu, həm dəyərini. Məhəbbəti nəyədirsə, dəyəri də odur.

 

İnsanın məhəbbəti nəyədir – ünvanı da oralardır. Məhəbbəti insanlığa, ədalətə, mərhəmətə, əqlə, zəkaya, şücaətə, namusa, qeyrətə, izzətə, həyaya, iffətədirsə - bu keyfiyyətlər onun üçün kamaldır. Və deməli, bu keyfiyyətləri daşıyan nə qədər kamil daşıyırsa, özündə bu cəhətləri nə qədər çox təcəsüm edirsə - deməli həmin insan onun üçün daha dəyərli, daha önəmli, daha əzizdir. Əgər insanın məhəbbəti pula, hakimiyyətə, mənsəbə, şöhrətə, vəzifəyədirsə - deməli, bunun daşıyıcılığı nə qədər çoxdursa, həmin şəxs onun üçün o qədər önəmli və əhəmiyyətlidir.

 

İmam Muhəmməd Baqirin (ə) bu mövzuda çox ayıldıcı bir buyuruşu var. İnsanı silkələyən bir buyuruşdur. Buyurur: “And olsun Allaha! Allah tərəfindən bizə bəraət yoxdur, Allahla bizim aramızda qohumluq yoxdur. Bizim Allaha qarşı bir höccətimiz yoxdur və itaətdən başqa Allaha heç bir digər vasitə ilə yaxınlaşmırıq. Buna görə sizlərdən kim Allaha itaət edərsə, bizim imamətimizin ona xeyri olar. Və kim Allahın itaətindən boyun qaçırarsa, imamətimizin ona xeyri olmaz. Vay olsun sizlərə, aldanmayın. Vay olsun sizlərə, aldanmayın!”.

 

Çox ciddi xəbərdarlıq edir İmam (ə). Allaha itaətlə şərtləndirir imamətə bağlılığı. Buyurur ki, insan Allaha itaət etməsə, onun İmam Hüseynə (ə) göz yaşı axıtmasının xeyri olmaz. Həqiqi göz yaşları o zaman olur ki, insan Allah Təalaya bəndəlik etmək eşqində bulunsun. Allahın buyurduqlarına sayğı ilə yanaşsın.

 

Məhəbbətin verdiyi nicat

İnsanın qəlbində sevgi qərarlaşarsa, aqibəti xeyir olar. Həzrət Əlidən (ə) nəql edilən hədisdə həqiqi məhəbbətin müqabilində nicat tapmaqla bağlı nurani bir müjdə var. Bir gün günorta vaxtı İmam Əlinin (ə) səhabələrindən olan Haris Həmədani gəlir o Həzrətin (ə) yanına. Həzrət (ə) soruşur: “Səni buraya nə gətirmişdir?”. Haris deyir: “And olsun Allaha! Məni bura sənə olan məhəbbət yetirmişdir”. Əmirəlmöminin (ə) buyurur: “Əgər doğru deyirsənsə, məni 3 yerdə mütləq görəcəksən: ruhun bədənindən çıxan zaman; Sirat körpüsündə və Kövsər hovuzunun kənarında”.

 

İstəyiriksə bu mübarək aqibətlə üzləşək – gərək həqiqi məhəbbət olsun qəlbimizdə. Həqiqi məhəbbətin cövhərində isə Allaha bəndəlik durur. Sevən insanın bu sevgiyə uyğun əməli olmalıdır.

 

Allah Təalanın məhəbbəti necə əldə olunar? İmanın ləzzəti insan tərəfindən nə zaman dadılar? Peyğəmbərimiz (s) öz səhabələrindən birinə buyurur: “Ey Allahın bəndəsi! Allaha xatir sev və Allaha xatir nifrət bəslə. Allaha xatir dostluq et və Allaha xatir düşmənçilik et. Çünki, Allahın məhəbbətini bunlardan qeyri vasitələrlə qazanmaq mümkün deyil”.

 

İnsan istəyirsə Allahın məhəbbətini qazansın, Rəsuli-Əkrəmin (ə) bu mübarək buyuruşuna əməl etməlidir. Dostu-düşməni, məhəbbəti-nifrəti Allaha görə olmalıdır.

 

Mübarək hədisin davamında Peyğəmbərimiz (ə) buyurur: “İnsan belə etməsə, nə qədər çox namaz qılıb, oruc tutsa da – imanın ləzzətini dada bilməz”.

 

İnsan duyğularını və rəftarlarını Allaha xatir tənzimləsə, namazlarının və oruclarının nəinki sadəcə əhəmiyyəti olar, o, imanın ləzzətinin nə olduğunu dərk edə bilər.

 

İmam Cəfər Sadiqdən (ə) nəql olunan hədisdə isə kimin daha üstün olması məsələsinə aydınlıq gətirilir. Buyurulur: “İki mömin bir-biriləri ilə görüşəndə, onlardan hansı mömin qardaşına daha çox məhəbbət bəsləyirsə - daha üstündür”.

 

Gördüyümüz kimi, meyar yenə də məhəbbətdir. Allaha xatir Onun bəndəsinə məhəbbət bəsləyən, mübarək dinimizin nəzərində daha üstün dərəcəyə malikdir. İnsanlararası münasibətlərin mürəkkəbliyi barədə minbir kitab yazılıb və münasibətlərdə harmoniyaya nail olmaq barədə minbir tövsiyə verilib. Amma mübarək dinimiz çox sadə yerinə yetirilə bilən, amma effektivliyi baxımından misli görünməyən bir resept təqdim edir: yarışın xoş münasibətdə! Yarışın səmimiyyətdə və mehribanlıqda! Yarışın qarşılıqlı məhəbbətdə! Yarışın bir-birinizə sayğılı olmaqda! Və bu məhəbbət Allaha görə olsun. Yəni, insan Allaha nə qədər yaxındırsa, ona bəslənən məhəbbət də bir o qədər möhkəm olsun. İmanlılığın təsbitidir bu. Əslində, buna riayət olunsa, insanlararası münasibətdə bircə dənə problem olmaz.

 

İmam Cəfər Sadiqdən (ə) nəql edilən başqa bir hədisdə dostluq və düşmənçilik etməyin yeganə düzgün meyarı təqdim olunur: “Dinə xatir dostluq və düşmənçilik etməyənin dini yoxdur”.

 

Dəyər əsasında olmalıdır insanın dostluğu və düşmənçiliyi. Həqiqi dəyər əsasında. İlahi dəyər əsasında. Bütün başqa meyarlar – batildir. Bütün başqa meyarlar insanı öz həqiqi missiyasına çatdırmır.

 

Allahım! Bizləri bu mətləbləri dərk edərək, gündəlik həyatda tətbiq edənlərdən qərar ver! Amin!

 

Hacı İlqar İbrahimoğlu,

ilahiyyatçı-filosof

İçərişəhər «Cümə» məscidinin imam-camaatı

Cabir ibn Abdullah Ənsari şəhidlər sərvəri imam Hüseynin (ə) pak türbəsini “Ərbəin” günü ziyarət edən ilk şəxsdir. O, Mədindən Kərbəlaya piyada gəlişi ilə özündən sonra “gözəl bir sünnə və adət”i – “Ərbəin yürüşü”nü yadigar qoydu və bu hadisədən 14 əsrə yaxın bir vaxt keçsə də, bu yürüş hər il daha da şövkət və əzəmətlə bərpa olunur.

 

Cabir ibn Abdullah Ənsari İslam Peyğəmbərinin (s) böyük səhabələrindən biridir. Onun atası Abdullah da o həzrətin səhabələrindən olmuş və “Ühüd” döyüşündə şəhadətə yetmişdir. Cabir hicrətdən öncə İslam dinini qəbul etmiş və “İkinci Əqəbə” peymanında iştirak edən səhabələrdəndir. O, Peyğəmbərin on doqquz “qəzvə”sində, həmçinin “Bədr” döyüşündə iştirak etmiş, o həzrətdən sonra “Siffeyn” döyüşündə də imam Əlinin (ə) kənarında düşmənlə döyüşmüşdür. (“Tarixi mədineyi-Dəmşq”, İbn Əsakir, 11-ci cild, səh.214.)

 

Əhli-sünnənin hədis qaynaqlarında Cabirdən 1540 hədis nəql olunmuşdur ki, bu da onun hədis sahəsində yüksək məqam və mənzilətini göstərir. O, “Məscidun-Nəbi”də (Peyğəmbər məscidi) fitva verir və Mədinə müsəlmanları ondan bəhrələnirdilər. (“Mən la yəhzuruhul-fəqih”, İbn Babəveyh, 1-ci cild, səh.232; “Siyəru əlamin-nubəla”, Zəhəbi, 4-cü cild, səh.194.)

 

Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) möhtərəm sahəbəsi Cabir ibn Abdullah Ənsarinin “Ərbəin” günü (Kərbəla şəhidləri və imam Hüseynin (ə) şəhadətinin 40-cı günü) şagirdi Ətiyyə Ovfi ilə birlikdə Kərbəlaya gəlib imam Hüseyni (ə) ziyarət etməsi bir çox mənbələrdə qeyd edilmişdir. “Bəşarətul-Mustəfa”, “Əl-məlhuf”, “Məsirul-əhzan” və s. qaynaq kitablarda onun Kərbəlaya doğru hərəkətnin başlanğıc nöqtəsi haqda məlumat verilməsə də, onun imam Hüseynin (ə) türbəsini ziyarət etməsi şübhəsiz və qəti bir hadisə kimi göstərilir. (“Bəşarətul-Mustəfa”, İmadəddin Təbəri, səh.74-75.)

 

Əlbəttə, bəzi mötbər mənbələrdə onun Mədinə şəhərindən hərəkət edib “Ərbəin” günü Kərbəlaya çatması aşkar şəkildə qeyd olunur. (“Əl-misbah”, səh.489; “Misbahul-mütəhəccid”, 2-ci cild, səh.878; “Biharul-ənvar”, 98-ci cild, səh.334.)

 

Alimlərin qeydlərinə əsasən, bu gözəl sünnə – Ərbəin yürüşü ilk dəfə Cabir ibn Abdullah Ənsari tərəfindən icra olunmuş və ondan sonra da Əhli-beyt imamları onu təsdiq, təbliğ və nəşr etmişlər. (“Milazul-əxbar fi fəhmi təhzibil-əxbar”, Əllamə Məclisi, 9-cu cild, səh.301.)

 

SUAL: Amma burada belə bir sual irəli sürülür: “Nə üçün Cabir Kərbəla vaqiəsində iştirak etmədi?”

 

CAVAB: Əsas etibarilə Cabirin Kərbəla vaqiəsində iştirak etməməsi onun yaşlı, gücsüz və gözünün kor olması ilə əlaqələndirilir. Necə ki, onun Ərbəin günü imam Hüseynin (ə) türbəsini ziyarət etməsini nəql edən Ətiyyə Ovfinin rəvayətində də Cabirin “Ey Ətiyyə, əlimi qəbrin üstünə qoy!” – deməsi və Ətiyyədən kömək istəməsi onun gözlərinin görməməsini bildirir. Sözsüz, əgər onun döyüş gücü olsaydı, bu vaqiədə iştirak edərdi. Onun yaşlı olması və gözlərinin görməməsinə rəğmən, Mədinə-Kərbəla yolunu piyada qət etməsi Əhli-beytə, məxsusən, imam Hüseynə (ə) məhəbbətinin göstəricisidir. (“Əl-imamətu vəs-siyasə”, İbn Qüteybə Dinəvər, 1-ci cild, səh.214.)

 

Buna rəğmən, Aşura faciəsindən sonra İslam camiəsi Yezidin qəddarlığı və zülmkarlığından qorxduğu bir halda, Cabir qorxmadan-çəkinmədən haqq yolunun şəhidlərinin pak qəbrini ziyarət etməsi ilə Əhli-beyt düşmənləri və müxaliflərinə öz qəzəb və nifrət hissini elan etdi. O, bu hərəkəti ilə gələcək nəslə böyük bir dərs öyrətdi, özündən sonra İslam camiəsinə gözəl bir adəti yadigar qoydu. Həm də onun bu əməli qəbir ziyarəti ilə müxalif olan və onu şirk bilənlərə də möhkəm dəlil və tutarlı bir cavabdır. Axı Cabir adi bin insan deyildi, Peyğəmbər (s) səhabəsi idi! Əgər qəbri ziyarət etmək şirk olsaydı, Peyğəmbər (s) səhabəsi bu işi əsla yerinə yetirməzdi.

 

Cabir imam Hüseynin (ə) qəbrinin kənarında ikən, öz mövqeini dilə gətirir, Yezid və yezidçilərə nifrətini bildirir, şəhadət verir ki, Kərbəla şəhidləri və imam Hüseynin (ə) Aşura hərəkatı “əmr be məruf” (yaxşılığa dəvət) və kafirlərlə cihaddır. O, açıq-aşkar imam Hüseynlə (ə) döyüşənləri kafir adlandırır.

 

Cabir xüsusi ədəblə imam Hüseyni (ə) ziyarət edir, bu da onun kamalını, böyük mərifətini aşılayır. Ətiyyənin rəvayətində oxuyuruq ki, o, ziyarətdən öncə Fərat çayında qüsl edir, bədənini ətirləyir, hər addımında Allahı yad edir, zikr deyir, əlini qəbrin üstə qoyduqdan sonra hönkür-hönkür ağlamağa başlayır, huşdan gedir, özünə gəldikdən sonra üç dəfə “Ya Hüseyn!” – deyir, İmam və Kərbəla şəhidləri ilə söhbətə başlayır, Peyğəmbərə (s), canişininə və nəvəsinə məhəbbət və mərifətini dilə gətirir və beləcə, ilahi övliyaları ziyarət etməyin ədəb qaydalarını gələcək nəslə təlim verir.

 

Bəli, Cabirin Ərbəin günü Kərbəla şəhidlərini ziyarət etməsi adi ziyarət deyildi, eşq-iman, qəhrəmanlıq, təlim və hökumət əleyhinə təbliğat xarakterli bir hərəkət idi. O, bu hərəkəti ilə gözəl bir sünnənin banisi oldu. 61-ci hicri-qəməri ilinin “Ərbəin”inindən təqribən 14 əsr keçməsinə baxmayaraq, Kərbəla ziyarəti şövkət və əzəmətlə bərpa olunur. Peyğəmbəri-Əkrəm (s) necə də gözəl buyurmuşdur:

 

مَن سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً کانَ لَهُ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِها مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْءٌ

 

“Gözəl bir sünnə və adəti qoyub gedən şəxs həmin sünnə və adətə əməl edən şəxsin savabı azacıq belə azalmadan asavabına şərikdir.”

 

Demək, bu hədisə əsasən, Cabir ibn Abdullah Ənsari Ərbəin zəvvarlarının ziyarətinin savabına da şərikdir. (“Səhihi-Müslim”, Müslim Neyşapuri, 8-ci cild, səh.61; “Əd-durrul-mənsur”, Cəlaləddin Süyuti, 6-cı cild, səh.201; “Üsuli-kafi”, Kuleyni, 5-ci cild, səh.9 və s.)

 

Allahdan istəyirik ki, bizə dünyada imam Hüeynin (ə) ziyarətini, axirətdə isə şəfaətini nəsib etsin! Amin!

 

Rza Şükürlü / Maide.Az /

 

 

 

Ərbəin səfəri uzun tarixə malikdir. Bəzi zamanlar olub ki, Ərəbinə gedənləri həbs və edam ediblər. Lakin indi  dünyanın ən böyük illik toplantısına çevrilib.

 

Bəzi mənbələr göstərir ki, İmam Hüseynin (ə) qəbrini ilk dəfə Aşuradan 40 gün sonra Xanım Zeynəb (s.ə), İmam Səccad (ə), Cabir ibn Abdullah Ənsari və Bəni-Haşim qəbiləsindən olan bir qrup ziyarət edib. Sonrakı illərdə şiələr onların bu addımını təkrarlayıblar.

 

Əsrlər boyu Ərbəin yürüşü, xüsusən də Nəcəfdən Kərbəlaya qədər olan məsafəni piyada qət etmək İslamın böyük alimləri tərəfindən təbliğ olunub.

 

Səfəvilər hakimiyyəti dövründə də Ərbəin ziyarəti alimlər tərəfindən təbliğ edilib və və Şeyx Ənsari, Axund Xorasani və başqa alimlər şagirdləri ilə birlikdə piyada Ərbəin ziyarətinə gediblər.

 

Kərbəlaya səfər maşınla daha da asanlaşdıqdan sonra piyada səfər etmək tamamilə unudulmaq üzrə olub. Lakin Ayətullah Seyyid Mahmud Şahrudi şagirdləri ilə birlikdə Kərbəla ziyarətinə piyada gedib və bu cür ziyarət yenidən gündəmə gəlib. Onun bu hərəkəti ilə yeni bir hərəkat başlayıb. Yürüş simvolik mənəvi hərəkata çevrilib.

 

Ayətullah Şahrudi Kərbəlaya Məkkə və Mədindən piyada getməyin əsasını qoyub və özü 260 dəfə piyada Kərbəlaya səfər edib. Sonda isə Nəcəfdə İmam Əlinin (ə) hərəmində dəfn olunub.

 

Ayətullah Şahrudinin İslam aləmindəki dini və ictimai mövqeyi Kərbəla ziyərtinə piyada getməyi daha da gücləndirib.

 

Daha sonra Kərbəlaya piyada gedənlər arasında müxtəlif millətlərdən olanları da görmək mümkün olub. Yol boyu ərəb, fars, türk, urdu və sair dillərdə şüarlar səsləndirilib, mərsiyələr oxunub.

 

O zaman Ərbəin yürüşünə gedənlərin şüarı belə imiş: "Ey ağam, ey Hüseyn, əllərimizi və ayaqlarımızı kəssələr, sinəmiz üstə sənə tərəf gələcəyik".

 

Əlbətdə, bu gediş və insanların Kərbəlaya axını İraqdakı BƏƏS rejimini narahat etdi. Səddam Hüseynin rəhbərlik etdiyi BƏƏS rejimi yürüş edənlərə qarşı silahlı hücumlara başladı, çoxlu sayda insan həbs edildi və işkəncəyə məruz qaldı. Ərbəin yürüşünə dəvət edənlərdən 6 nəfəri isə edam edildi.

 

İraqda Səddamın hakimiyyəti dövründə şiələr İmamların ziyarətgahlarını ziyarət edə bilmirdilər. Həmçinin Ərbəin yürüşü də mümkün deyildi. Səddam hakimiyyəti bu yürüşlərə ciddi şəkildə qadağa qoymuşdu.

 

Həmin dövrdə Ərbəin yürüşünə getməyin cəzası həbs və edam idi. BƏƏS üzvləri Ərəbiənə piayada gedənləri tapan kimi öldürürdülər. İraqlı şiələr həmişə gizli şəkildə Ərbəin ziyarətinə getməyin acı və şirin xatirələrini danışırlar.

 

Səddam Hüseyn rejimi devrildikdən sonra yenidən Kərbəlanin yolu açıldı. Dünyanın hər yerindən Ərbəinə ziyarətlər başaladı. O vaxtdan bəri Ərbəin zəvvarlarının sayı ilbəil artır və xarici qüvvələrin İraqda olması, iğtişaşlar və problemlər zəvvarların gediş-gəlişinə mane olmayıb.

Cümə axşamı, 10 Oktyabr 2019 16:14

Ərbəin yürüşü – hərəkətli etikafdır

Yazan

Möhtəşəm Ərbəin yürüşü beynəlxalq xarakter daşıyır. Belə ki, etikaf etmək üçün məscidə və ya başqa müqəddəs yerlərə gedirik. Üç gün orada qalır və özümüzü islah etməklə məşğul oluruq. Məsciddən bayıra çıxmağa icazəmiz olmur.

 

Lakin Ərbəin yürüşü – o ibadətlərdəndir ki, insan daima hərəkətdədir. Əslində Ərbəin yürüşünü səyyar etikaf adlandırmaq olar. İnsan bu yürüşdə çox sayda başqa millətlərin əzmini görür və özü də böyük əzmə malik olur. Bu yolda yemək, içmək, yatmaq onun üçün mühüm amillər deyildir. Tək hədəfi – məhbubuna çatmaqdır, özü də piyada halda.

 

Atdığı hər addımda məhbubunu düşünər və ona çatmaq istəyi onun qəlbində sevgi atəşlərini yandırar.

 

O zaman ki, zəvvar başqalarının əzmini görər, yorğunluq onu tərk edər və çox böyük zövqlə bu yolu qət etməyə çalışar. Ona görə də deyə bilərik ki, bu ziyarət –  hərəkətli etikafdır.

 

Ərbəinin başqa bir xüsusiyyəti odur ki, mənəvi nəzmə malik olar. Belə ki, dünyanın hər tərəfindən olan Hüseyn (ə) aşiqi müəyyən zaman və məkanda toplaşar və mənəvi yürüşə başlayar. Halbuki bu zaman ərzində ruzi qazanmaq və başqa dünya işləri ilə məşğul ola bilərdi. Ancaq Hüseyn (ə) eşqi onu nə qədər uzaq olursa olsun Kərbəlaya gətirər və böyük insna toplumuna qovuşdurar.

 

Bu, elə bir ibadətdir ki, dünyanın müxtəlif yerlərindən gəlmiş aşiqlər bir dilə və adətə malik olmamaqlarına baxmayaraq, bir-birini yaxşı başa düşərlər. Çünki onların hamısını bura yığan eşqdir.

 

Saliklər sanki yazılmamış bir müqaviləyə əsasən, boyunlarına öhdəçilik götürər və mənəvi vəzifəsini yerinə yetirərlər. Bu yolda nə isti, nə soyuq, nə susuzluq və nə aclıq onu narahat etməz. Bəlkə o qədər aşiqdir ki, bütün bu mövzular ona kiçik görünər. Çünki əsil hədəfi – çox böyük və ali hədəfdir. Əsil niyyəti – tez bir zamanda məhbubuna çatıb onunla beyəti təzələməkdir. (Həvzəh)

Cümə axşamı, 10 Oktyabr 2019 13:47

Ərbəin ziyarəti – vilayətin sütunudur

Yazan

Ərbəin ziyarətinin əhəmiyyəti onda deyildir ki, imanın nişanələrindəndir, vacib və müstəhəb namazlarla eyni sırada qərar tutur. Namaz dinin sütunu olduğu kimi ,Ərbəin ziarəti də vilayətin sütunudur. Peyğəmbərin (s) dilindən desək, risalətin məğzidir.

 İlahi kitabın məğzi – Allahın dinidir. Sütunları namazdır. İtrətin məğzi isə Ərbəin ziyarətidir. Allah dinin sütunu olan namaz barəsində buyurur ki, insan fitri olaraq Təkallahlıdır. Ancaq başına hadisələr gələn zaman Allahı xatırlayar. Xoş günlərdə isə unudar.

 Ancaq namazqılan insanlar belə deyildir. Onlar üsyankar nəfslərini ram etməyi bacarıblar. Namaz insanı hərislikdən, hövsələsizlikdən və simiclikdən xilas edər. Ərbəin ziyarəti də namaz kimi insanı bu sifətlərdən uzaq saxlayar. Seyyidi-şühadın (ə) hədəfi də məhz bu idi. İnsanları islah etmək və onlara təlim vermək idi.

 Beləliklə deyə bilərik ki, Peyğəmbərin (s) risalətinin hədəfi – Kitabı və hikməti insanlara təlim vermək və nəfslərini islah etmək olmuşdur.

O, cahilləri alim etmiş, yolunu azanları hidayət etmişdir. Nəticədə elmi və əməli cəhaləti cəmiyyətdən ayıra bilmişdir.

 Bu iki hədəf məhz Ərbəin ziyarətində qeyd olunmuşdur. Risaləti inkar edənlər və nübuvvətin düşmənləri dünyanın bər-bəzəyinə aldanan insanlar idi. Ərbəin ziyarətində bu insanlar dünyapərəst insanlar kimi tanıdılmışdır.

 Ərbəin ziyarəti o ziyarətlərdəndir ki, həqiqi Əhli-Beyt (ə) davamçısı olmağın nişanələrindəndir. İmam Əsgərinin (ə) buyurduğuna əsasən, həqiqi möminin beş sifətlərindən biri də məhz Ərbəin ziyarətidir. Bu ziyarət – vilayətin sütunudur və hər kim Allah yoluna qədəm basar, gərək bu sütunu möhkəm saxlasın və büdrəməyə qoymasın.

 O zaman ki, Ərbəin günü gəlib çatar, Ərbəin ziyarətini oxu və iki rükət namaz qıl və sonra hacətlərini söylə ki, yerinə yetəcəkdir. (Tebyan)

Page 1 of 2