Ədəbiyyat-kültür

Ədəbiyyat-kültür (47)

İran təqvimində mayın 18-i, İranın böyük elm və ədəbiyyat xadimlərindən Həkim Ömər Xəyyamın dərəcəsinin anılmasına ayrılıb.

SəhərAzəri bildirir, Tarixi sənədlərə əsasən, Həkim Ömər Xəyyam gənclikdə fəlsəfə və riyaziyyatda məharətə malik olub və get-gedə digər elmlərə də daxil olaraq, böyük nailiyyətlər qazanıbdır.

Bu günədək dünyanın ən mötəbər və ən dəqiq təqvimlərindən olan Cəlali təqvimi məhz bu iranlı alim tərəfindən işlənib hazırlanıbdır.

Həkim Ömər Xəyyamın fitri istedadı onun ilahiyyat, fəlsəfə, ərəb və fars dili və ədəbiyyatı kimi bəşəri biliklərin digər sahələrinə yiyələnməsinə səbəb olubdur.

Fars ədəbiyyatı və poeziyasının bu böyük korifeyindən elm və fəlsəfə üzrə on iki əsər, həmçinin mexanika, hidrostatika, hidrometeorologiya sahələrində bir neçə elmi əsər, cəbr və musiiq nəzəriyyəsi qalıbdır.

Mortəza Kəramətinin qələmindən çıxmış «General Əsgərlər» kitabı Türkiyədə istanbul türkcəsinə tərcümə olunaraq, «Feta» nəşriyyatı tərəfindən çap edilibdir.

Kitab general-leytenant pasdar Qasem Soleymaninin və hərəm müdafiəçilərinin şücaət və rəşadətlərinə həsr olunub.Aykot Pazarbaşının istanbul türkcəsinə çevirdiyi «General Əsgərlər» kitabının cildinin arxasında yazılıb: Şəhid əsgər Hac Qasem Soleymani izzətlə dolu bütün ömrünü bir əsgər kimi insanlığa vəqf edərək, bunun qarşılığında şəhadət mükafatına nail oldu. Onun düşmənləri 40 il ərzində Livan, Fələstin, İraq, Suriya, Pakistan və Əfqanıstanda və sair bölgələrdə onunla qarşı-qarşıya dura bilmədilər və sonda onu və Həşduşşəbi-dən olan komandanları namərdcəsinə və bir terror əməliyyatında şəhid etdilər.

Bu kitab 208 səhifədə Türkiyənin kitab bazarına buxarılıbdır.

Bazar, 22 Mart 2020 13:58

Məbəs günü - ŞEİR

Yazan

Yer və göylər, külli-aləm qeyd edir Məbəs günün

Hər kəsin qəlbində sultandı Rəsuli-Mustafa (s)

 

Mərifət onda, ədəb onda - nəbilər nurudur.

İsmini zikr eylə, dərmandı, Rəsuli-Mustafa (s)

 

Göndərib Pərvərdigar aləmlərə rəhmət səni

Hər kəsin fəxri, şərəf-şandı Rəsuli-Mustafa (s)

 

Gördü, əxlaqi dəyərlərlə nübuvvət missiyasın

Rəbbinə qul, kamil insandi Rəsuli-Mustafa (s)

 

Ömrünün hər səhnəsində qəhramanliq göstərən

Cani-dildən dinə qurbandı Rəsuli-Mustafa (s)

 

Göstərib pak çeşməni, Quran özü örnək bizə

Rəbb tərəfdən lütfü-ehsandı Rəsuli-Mustafa (s)

 

Rəşad Həsənli

Sepah-ın Qüds qüvvələrinin komandanı general-leytenant Hac Qasem Soleymaninin şəhadəti münasibətilə İran İslam Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı səfirliyinin mədəniyyət mərkəzinin ciddi-cəhdi ilə şer, musiqi, məqalə, xəttatlıq və rəsm əsərləri, həmçinin klip üzrə müsabiqə və anım mərasimi keçirilir.

Elan olunmuş çağırışa əsasən, imperializm və zülm ilə mübarizə və ədalətsevərlik nümunəsi, həmçinin müqavimətin bu böyük sərkərdəsinin rəşadətləri və fədakarlıqları barədə nəzərəçarpacaq sayda ədəbi-bədii əsər İranın Bakıdakı Mədəniyyət Mərkəzinə daxil olub. Münsiflər heyəti tərəfindən müxtəlif sahələr üzrə əsərlər seçiləcək və qaliblərə mükafatlar və təşəkkür lövhələri təqdim olunacaqdır.

General Qasem Soleymaninin şəhadətilə bir zamanda, Azərbaycan Respublikası xalqının müxtəlif təbəqələri İran İslam Respublikasının Bakıdakı nümayəndəlikləri və mərkəzlərində, həmçinin bu şəhərdə yaşayan iranlıların hüseyniyyəsində olaraq, İran xalqı və dövlətinə başsağlı veriblər. Onlar İran xalqı və dövlətinin kədəri ilə bölüşərək, bu terror hərəkətini pisləyib, həmçinin mədhiyyələr, dini nəğmələr və xəttatlıq əsərləri təqdim edərək, İslamın bu şücaətli sərkərdəsinə öz sevgilərini ifadə ediblər.

Cümə axşamı, 23 Yanvar 2020 16:09

Bakıda azərbaycanca-farsca lüğət nəşr olunub

Yazan

Son vaxtlar Azərbaycan Respublikasında azərbaycanca-farsca lüğət nəşr olunub. Lüğətin müəllifi Bakı Dövlət Universitetinin fars dili və ədəbiyyatı müəllimi Anar Kərimovdur.

Kitab 1944 səhifədən ibarətdir. Bu əsərin işlənib hazırlanmasında fars dilində çıxan müasir jurnal və qəzetlərdən, eləcə də digər lüğətlərdən istifadə olunub. Kitabda müasir azərbaycan dilinin 140 mindən çox cümləsi və termininə də müraciət edilibdir. Bu əsər demək olar ki, sözlər və terminlər baxımından bundan öncə çap olunmuş lüğətlərlə müqayisədə dəyərli özəlliklərə malikdir.

Kərimov IRNA-nın Bakı müxbiri ilə müsahibədə bu dəyərli əsərin fars dili və ədəbiyyatına maraq göstərənlər üçün nəşr edildiyini bildirib. O, bu lüğətin hazırlanması üçün beş il ardıcıl səy göstərdiyini bildirib.

Bakı Dövlət Universitetinin bu müəlliminin azərbaycanca-farsca lüğəti onun fars dili və ədəbiyyatı sahəsində 13-cü müəllif əsəri sayılır.

Bazar, 19 Yanvar 2020 19:12

Xorasan şimal bölgəsinin musiqisi+Video

Yazan

Xorasanın şimal bölgəsinin musiqisi

Bəhri-Təvil,Ustad Hacı Qurban Süleymani

İstanbulda İranın süjetli xalçaları və əl işləri sənayesi məhsullarının təqdimatı ilə milad ili sonu sərgisi keçirilir. Sərgi sərhədaşırı baxımdan gəlir gətirir. Bundan əlavə, əl işləri də İranın mədəniyyəti və tarixini təqdim edir.

İstanbulda iri yeni milad ili sərgisi və İran sənətinin məhsulları olan rəngarəng və çeşidli pavilyon.

Xalçanın əzəmətindən tutmuş xatəmkarlıq, emal və saxsı qabların gözəlliyinədək.

İran dünyada əl işləri sənayesinin ən üstün üç qütbündən biridir.

M.Q- İran xalçaları doğrudan da gözəldir. Naxış və bəzəklər heyrətamizdir. İllərdir, evimdə İran xalçasından istifadə edirəm. Və indi digər bir süjetli xalça almaq istəyirəm.

Bu bənzərsiz və rəqibsiz sənət əcdadlarımızın sənətindən söz açır və İran diyarı sənətkarlarının yaradıcılığı, təşəbbüsü və zövqündən danışır.

M.K- Bizim əsas işimiz, süjetli xalçalar istehsalıdır. Gördüyünüz bu işlərin dizayneri, mənəm. Yəni işlər əvvəldən axıradək Sərdrud şəhərində görülür. Sərdrud Təbrizin yaxınlığında yerləşən bir şəhərdir. Bu şəhər həm YUNESKO təşkilatı tərəfindən qeydə alınıb, həm adına marka çıxarılıb, həm də İranda dünyanın süjetli xalçalarının paytaxtı kimi tanınıbdır.

Bu sirli xəzinə dünya bazarlarında nadirdir və İranın mədəni irs, turizm və əl işləri sənayesi nazirliyi 1404-cü günəş ilinədək bu yerli sənətin ixracatı üçün iki milyard dollar məbləğ nəzərdə tutubdur.

 

Ustad Şəhriyar (   Seyid Məhəmmədhüseyn Behcəti Təbrizi ): İslam və İransevərliyin rəmzi

Bu videoda mərhum Əsğər Fərdi ustad Şəhriyarın seyidlər libasında olan bir şəklini göstərib deyir : 40 ildir bu şəkili saxlamışam.

Həm bu şəkil və həmdə Ustad Şəhriyarın din və imamlar(ə) haqqında dediyi şeirləri , ustadın dinə nə qədər bağlı olduğunu göstərir.

Şəhriyar bildirir ki, özünə təxəllüs seçmək üçün  Hafizin divanına müraciət edib və Hafiz də ona Şəhriyar ( padşah mənasında)  adını təklif edib!

Şəhriyar: Elə bildim ki, Hafiz məni ələ salmaq istəyir və məsxərə edir! Dedim Hafiz can! Mən bir dərvişə (kasıb adama) yaraşan bir ad istəyirəm. Mənə Şəhriyar olmaq yaraşmaz! İkinci dəfə də  Həmd və Surəni oxudum və Hafizin divanını açdim. Yenənə Hafiz Şəhriyar adını mənə təklif etdi!

Bir ömür Ustad Şəhriyara xitmət etmiş ustad Əsğər Fərdi deyir: Şəhriyar axır nəfəsinə qədər İran dedi. Şəhriyar Türk dili barəsində danışanda da deyirdi ki, şərt budur ki, bu da İranlılıq çadırı altında olsun.

Doktor Məsud Kərimi, ədəbiyyatşünas deyir: Bəzilər Şəhriyardan istəyyirdilər ki, separatçı nidalar da səsləndirsin! Ancaq Şəhriyar möhkəm dayandı.

Şəhriyarın əndişəsi bir xalq və bir dilin çərçivəsindən daha vüsətli idi.

Ustad Əğər Fərdi : Şəhriyardan istəyirdilər ki, "bütöv Azərbaycan" xəyalının cənub qütbunu icad eləsin! SSRİ casusları bir toplum şeir kitabı Şəhriyara göndərmişdilər və bunu istəyirdilər! Ancaq, Şəhriyar dedi ki, bir qol ana bədəndən ayrılıb. İndi o qol ana bədəni özünə tərəf çağırmalıdır, yoxsa ana bədən o ayrılmış qolunu öz ağuşuna çağırmalıdır?!

Şəhriyarın 3 min beyt şeiri azəri dilində və 30 min beyt şeiri də fars dilində yazılıb. Baxmayaraq ki, Şəhriyarın fars dilində olan şeirlərinin sayı daha çoxdur, onun ana dilində yazdığı qəzəlləri də məhz fars dilində yazdığı şeirlərin qüdrətindədir. Heydər Şəhriyarın Baba mənzuməsindən əlavə əbədi eşq hikayəsi olan şeirləri var. Gənclik dövranında  Şəhriyar Quran və hədislərlə tanış oldu və məhz Quran və rəvayətlər Şəhriyarın şeirinə qüdrət və qüvvət verdi.

Ustad Əsğər Fərdi :

Usta Şəhriyar Quranı bütövüü  əzbərdən bilirdi. Bu da gənclik zamanında olmuşdu, nəinki qocalıq vaxtında. Ustad hədis və rəvayət kitablarına tam bələd idi. Nəhcülbəlağə ilə qədim ünsiyyəti var idi.

Bunula da şeir Şəhriyar üçün iradət bildirməkdə bir vasitəyə çevrilmişdir. Şəhriyar İslam inqılabında inqılabçıların səfinə qoşuldu.

Əsğər Fərdi:  Ustad Şəhriyardan ən yaxşı qəzəlin barəsində soruşdular. Düşünürdülər ki, özünün yaxud Hafizin bir qəzəlini deyəcək. Ancaq ustad dedi: //Xudaya Xudaya ta İnqılabi Mədi Xomeyni ra negəhdar.//

İmam Xamenei: O zaman Şəhriyarın şeirlərinin şirinliyini, səlisliyini və dərin məzmunlu olduğunun  əhəmiyyətini başa düşə bilərik ki,  diqqət edək Şəhriyarın ana dili fars dili olmayıb.

Yunan Kino Mərkəzinin beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, Afinadakı İran səfirliyinin mədəniyyət attaşesi Əli-Məhəmməd Helmi ilə görüşdə iki ölkə arasında kinematoqrafiya sahəsində əlaqələri genişləndirməyə çağırıb.

Parstoday-in verdiyi xəbərə görə, bu görüşdə İran kinosunun son dörd onillikdə çox yaxşı inkişaf etməsinə işarə edən Vina Verqo, iki ölkə arasında kino sahəsində və kinematoqrafiya sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək üçün əlindən gələni edəcəyini söyləyib. Görüşdə İran və Yunanıstan xalqlarının iki böyük sivilizasiyasının mədəni və tarixi uyğunluğuna işarə edən İran mədəniyyətinin attaşesi qeyd edib: "İran filmləri və seriallarının özəlliyi İranın mədəniyyətini və sivilizasiyasını, mənəvi və insani dəyərlərini göstərərək, humanitar mesajlar verir. Son üç ildə İran səfirliyinin Yunanıstanın müxtəlif kino mərkəzləri ilə əlaqələrinin yaxşı olduğunu qeyd edən Helmi, bu növ ortaq proqramların yunanlar tərəfindən yaxşı qarşılanmasının, Yunan xalqının İran kinosuna olan marağını göstərdiyini bildirib. O, həmçinin mədəni proqramların təsir bağışlaması üçün media, sənət və əyləncə sahəsindəki əlaqələri genişləndirməyin lazım olduğunu da qeyd edib.

Üç iranlı tələbə Çində keçirilən Harbin 2019 Tələbə Sənət Yarışmasında Animasiya nominasiyasında birinci yeri tutub. Iqnanews

Harbin Universiteti media məktəbinin və Quanjou City Elm və Texnologiya Dərnəyinin köməyi ilə keçirilən yarışmada Sətila Hənzai birinci yer, ikinci və üçüncü yerləri isə müvafiq olaraq İbrahim Sotude və Əmir Əli Dejkam tutmuşdur. İran komandası turnirin "rəsm" nominasiyasında birinci olub. İranlı tələbələr digər ölkələrdən olan 424 iştirakçı ilə yarışmışdı.

Page 1 of 4